Văn Hoá Dân Tộc Thiểu Số Qua Ống Kính Nghệ Thuật

Gặp gỡ nhiếp ảnh gia Alden Anderson – người mang tình yêu đặc biệt đối với Việt Nam.

Từ năm chín tuổi, Alden Anderson đã biết mình có một tình yêu đặc biệt với nhiếp ảnh. Với hơn 20 năm trong nghề, nhiếp ảnh gia 37 tuổi đến từ Los Angeles này đã tạo dấu ấn tại Việt Nam với bộ ảnh Hoi An Flood (tạm dịch Hội An Những Ngày Lũ), cùng những tác phẩm khác về người dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Trước khi bắt đầu chuyến phiêu lưu của mình, năm 2007, anh bắt đầu làm việc trong ngành điện ảnh Hollywood, với chuyên môn về kỹ xảo điện ảnh. Trong suốt 10 năm làm việc, Anderson đã từng làm việc với những ông lớn như 20th Century, Fox, ESPN, National Geographic, Sony, và the Discovery Channel. Anh tham gia vào một số bộ phim như Sinister 2 (2015), Date Night (2010) và The Day The Earth Stood Still (2008).

Một số giải thưởng Anderson đạt được phải kể đến như Sports Emmy Award cùng các thành viên trong nhóm (2010) cho phim tài liệu Sport Science, giải đặc biệt trong Giải thưởng Nhiếp ảnh Heritage – Hành trình Di sản 2019 tổ chức bởi Vietnam Airlines.

Năm 2016, Anderson quyết định rời Los Angeles để khám phá thế giới, gặp gỡ nhiều người và nhiều nền văn hoá khác nhau. Đối với anh, sự đa dạng văn hóa trong tín ngưỡng, ngôn ngữ, trang phục truyền thống là nguồn cảm hứng sáng tạo bất tận.  “Chính con người cùng câu chuyện của họ đã thúc đẩy sự sáng tạo trong tôi,” Anderson nói.

Sau đó, anh đến Việt Nam vào tháng Một năm 2018, và đến tháng Bảy thì gặp Trinh Nguyễn, một nhiếp ảnh gia mới, đến từ Kon Tum và có cùng tình yêu đặc biệt với con người và văn hóa vùng thiểu số. Hai người gặp nhau lần đầu tại Đà Nẵng, nơi cô sinh sống lúc ấy, và rồi yêu nhau. Từ đó, Trinh Nguyễn và Alden Anderson cho ra đời dự án Vietnam The People (Con Người Việt Nam). Đây là một chuỗi ảnh được đăng tải trên website của Anderson là 360nomad.org. Dự án mang mục đích ghi lại những tư liệu văn hóa, đồng thời lan toả nét đẹp của những dân tộc khác nhau tại Việt Nam ra thế giới. Đến nay, Alden Anderson đã gặp gỡ 43 trên tổng số 54 dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Trò chuyện cùng Culture Magazin, Anderson tâm sự về niềm đam mê nhiếp ảnh cũng như hành trình của anh tại Việt Nam.

Điều gì đã đem anh đến nhiếp ảnh?

Từ nhỏ, tôi đã luôn thích thú với mọi việc xung quanh, và chụp ảnh là cách mà tôi có thể lưu giữ lại chúng. Lớn rồi, tôi lại được truyền cảm hứng từ những người mình gặp, đặc biệt là người từ văn hóa khác. Tôi có một sự say mê đặc biệt đối với những người lớn tuổi và các dân tộc thiểu số ở châu Á. Tôi thích lắng nghe mọi người và học về văn hóa cũng như cuộc sống của họ. Những lần trao đổi như vậy rất có tác động với tôi.

Nhiếp ảnh có phải là công việc chính của anh tại Việt Nam không, hay anh còn có những công việc khác?

Hiện giờ, tôi chỉ tập trung chủ yếu vào dự án Vietnam The People, nhằm lưu lại những hình ảnh của người dân tộc thiểu số ở Việt Nam và câu chuyện của họ. Khi ngành du lịch còn hoạt động, tôi và Trinh dạy nhiếp ảnh và làm các tour du lịch chụp hình mà con người cùng văn hoá Việt là trọng tâm. Vì mọi thứ hiện đã dừng lại, nên chúng tôi chuyển qua làm các dự án riêng.

Anh cảm nhận như thế nào về lối sống, văn hóa, cũng như ẩm thực Việt Nam?

Tôi đã đi hơn 35 quốc gia và đồ ăn Việt vẫn là số một. Sự đa dạng, hương vị, và độ tươi ngon không có một nơi nào sánh bằng. Tôi vẫn còn bị ấn tượng vì sự cởi mở và thân thiện của con người nơi đây. Mỗi lần gặp phải rắc rối, dù là ở đâu, vẫn có đó  những người giúp đỡ tôi rất tận tình. Vài ngày trước, tôi đang đi bộ về thì trời đổ mưa. Một anh đã cho tôi quá giang  chiếc xe gắn máy của mình mà không chịu nhận một đồng nào cả.

Tôi đặc biệt thích sự đa dạng văn hóa của Việt Nam. Với 54 dân tộc, đất nước này là một nguồn cảm hứng và khám phá bất tận.

Anh có nhận thấy điều gì khác biệt về văn hóa của quê hương mình và Việt Nam không?

Ở Mỹ, chúng tôi có “văn hoá xe hơi.” Tại Việt Nam, họ có “văn hoá xe máy.”

Tôi rất thích các món ăn đường phố và xe đẩy của Việt. Ở Mỹ, những thứ như vậy không phổ biến bằng. Một trong những món mà tôi yêu thích là của chị Hà, một sống ở ngoại thành Hội An. Mỗi sáng 3 giờ, chị đều thức dậy và làm mì quảng để đem đến phố cổ trên các đòn gánh. Tôi chưa từng ăn mì quảng chỗ nào ngon như vậy. Thật sự là một món ăn trời cho.

Ở Việt Nam, việc làm nông và chế biến mọi thứ cũng không phải dạng quy trình máy móc đồ sộ như ở Mỹ. Tôi thích như vậy.

Cuộc sống của anh ở Hội An như thế nào?

Vì thiếu du khách nên mọi thứ không còn tấp nập như trước. Chúng tôi thường lái xe đi dạo vòng quanh ngoại thành, trò chuyện và chụp hình cùng những người làm nông, ngư dân, và thợ thủ công. Chúng tôi đã in rất nhiều tấm hình từ những người mình gặp, nên cũng luôn để mắt để tìm lại họ ngoài đồng hoặc tại bản làng.

Việt Nam đã gặp phải nhiều thách thức trong năm nay, như dịch COVID-19 và các đợt thiên tai hoành hành. Vậy anh đã có những trải nghiệm gì vào khoảng thời gian này không?

Nhờ sự ứng phó nhanh chóng của chính phủ đối với dịch COVID-19 và phản hồi tích cực của người dân trước khẩu hiệu “Hãy ở Nhà” mà Việt Nam đã không chịu ảnh hưởng nặng nề như các quốc gia khác. Tôi đã rất bất ngờ trước tính kỷ luật và kỹ lưỡng của chính phủ trong việc truy vết ca bệnh. Giờ thì mọi thứ đã mở cửa, nên chúng ta có thể thoải mái du lịch khắp nước Việt Nam.

Miền Trung Việt Nam năm nay cũng đã hứng chịu nhiều đợt lũ lụt nặng nề. Người dân trên khắp cả nước đã cùng chung tay giúp đỡ nạn nhân bằng việc quyên góp tiền, đồ dùng, và thực phẩm. Điều ấy thực sự ấn tượng. Có một tinh thần tập thể và tấm lòng nhân ái giúp đỡ những người hoạn nạn thật cao trong trái tim người Việt.

Có vẻ như anh có một tình yêu rất đặc biệt với Việt Nam. Anh cảm thấy thế nào?

Con người Việt Nam nhìn chung rất nồng hậu và hiếu khách. Mỗi khi tôi ở vùng quê mọi người thường cười và vẫy tay chào, nhiều lúc kèm theo là một câu “Hello” bông đùa. Đặc biệt là lũ trẻ.

Số lần tôi được mời vào nhà để dùng trà, rượu đế, và ăn cơm nhiều không đếm xuể.

Với dự án Vietnam The People của mình, chúng tôi đã trò chuyện cùng nhiều người từ các dân tộc thiểu số khác nhau, và luôn luôn tôi cảm thấy được chào đón.

“Kiên cường” là một từ khác tôi muốn dùng để miêu tả con người Việt Nam trước nghịch cảnh. Gần đây tôi đã trò chuyện cùng một cậu trai trẻ về lũ ở Hội An. Cậu ấy trả lời rằng “Mình là người Việt. Có buồn hay tiêu cực thì cũng không làm thiên tai biến mất. Vì vậy, mọi người phải cười và đón nhận nó, rồi mọi thứ sẽ nhanh chóng trở lại bình thường thôi.”

Anh có không thích điều gì ở Việt Nam không?

Không hẳn. Nhưng tôi có nhớ khí hậu mát mẻ của quê nhà California. Và chắc là tuyết.

Anh có thể cho mọi người biết thêm về Vietnam The People? Dự án này sẽ giúp đỡ người dân địa phương ra sao?

Đây là một dự án nhiếp ảnh mang tính văn hóa, có cốt truyện và ghi chép lại con người cũng như vẻ đẹp của các dân tộc thiểu số Việt Nam. Ngoài việc ghi chép, nhiệm vụ của chúng tôi còn là nâng cao nhận thức về các nền văn hóa khác nhau và chia sẻ chúng ra thế giới bên ngoài.

Chúng tôi còn cố đem lại các tác phẩm cho những người mà chúng tôi chụp, vì phần lớn trong số họ chưa bao giờ được chụp hình. Dự án này chủ yếu là tự dùng quỹ của mình và không phải là một dự án vì lợi nhuận.

Mọi khoản đóng góp và số tiền mà chúng tôi nhận được từ các bức hình sẽ quay về với dự án và người dân. Khi gặp những ai cần giúp đỡ, chúng tôi sẽ cung cấp mọi thứ để giúp họ, dù đó là thực phẩm, đồ dùng, quần áo, thuốc men, hay hỗ trợ tài chính.

Anh còn điều gì muốn chia sẻ cùng bạn đọc chứ?

Là một người Mỹ, trước khi đến đây, hai chữ “Việt Nam” đã luôn gắn liền với cuộc chiến năm xưa. Tại Mỹ, nó thực sự là một phần văn hoá. Tôi cảm thấy như vậy là không thể hiện đúng con người và quốc gia này. Tôi muốn mọi người biết rằng Việt Nam là một nơi xinh đẹp, đa dân tộc, đa văn hóa, với những con người tốt bụng và tuyệt vời. Tôi hi vọng rằng thông qua dự án của mình, những điều này sẽ được tỏa sáng và góp phần thay đổi góc nhìn trên.

This content is also available in: English

Discover

Bài Liên Quan

Kim Thúy – Người “Hát” Khúc Ru Văn Hóa Việt Qua Những Trang Sách.

Kim Thúy có lẽ không còn là một cái tên xa lạ đối với người Việt Nam chúng ta, đặc biệt...

NTK Trần Hùng: Khi Nghệ Thuật Thiết Kế Hồi Sinh Rác Thải

Tran Hung Profile image Là một nhà thiết kế thời trang trẻ tại Việt Nam, Trần Hùng sinh năm...

Đi Hỏi Già, Về Nhà Hỏi Trẻ

Literal translation: leave, ask elders, come home, ask children. English Equivalent: An honest man is always a...

Hạnh Phúc Từ Sự Cống Hiến

Không có bố mẹ theo cùng, Châu Phạm rời Việt Nam vào năm 1983 khi chỉ mới 5 tuổi. Quãng thời gian...

Đôi Đũa – Nét Độc Đáo Trong Văn Hóa Ẩm Thực Người Việt

Đôi đũa đã xuất hiện trong văn hóa người Việt từ rất lâu rồi. Trong đó, nhiều tài liệu ghi chép...

A Primer to Vietnamese Coffee

Coffee was deeply ingrained in the Vietnamese culture after its introduction to the country by French missionaries in 1857. “To get coffee”...

Health Canada Approves First COVID-19 Vaccine from Pfizer

Following the news of the United Kingdom approving its first COVID-19 vaccine, the Federal Government of Canada has given the green light...

This content is also available in: English