Tìm Về Văn Hoá Việt Nam Thông Qua Phong Tục Cưới Hỏi Truyền Thống

Đám cưới là một dịp đặc biệt mang ý nghĩa thiêng liêng, do đó các nghi lễ đám cưới cũng diễn ra trang trọng theo một phong tục từ ngàn đời của người Việt.

Trong quan niệm của người Việt từ xưa đến nay, cưới hỏi được xem là một việc hệ trọng bậc nhất của đời người. Dân gian có câu:

 “Tậu trâu, cưới vợ, làm nhà
Trong ba cái đấy thật là khó thay”

Vì vậy, có thể thấy đám cưới mang một ý nghĩa thiêng liêng, là ngày kết duyên tơ hồng của đôi trai gái và cũng là ngày kết tình thông gia của gia đình hai họ. Đám cưới là mốc son của đời người nên không ai là không trân trọng và tự hào ngày vui ấy.

Bởi thế cho nên, các nghi thức trong đám cưới cũng được cử hành hết sức trang trọng mang đậm bản sắc văn hóa phương Đông và nét tinh túy văn hóa Việt. Dù mỗi vùng miền có một đặc trưng cưới hỏi riêng, nhưng chung quy lại, đám cưới ở mọi nơi trên đất nước Việt Nam đều có những nghi lễ giống nhau: dạm ngõ, ăn hỏi, lễ cưới.

Nguồn ảnh – WeddingGuu

Lễ dạm ngõ

Dạm ngõ là lễ tiếp xúc đầu tiên và cũng là lễ chính thức của hai gia đình nhà trai và nhà gái. Lễ dạm ngõ là khởi đầu cho “chuyến hành trình” hôn nhân của đôi trẻ. Vì đây chỉ là buổi gặp mặt hai nhà nên thành phần tham dự không quá đông. Đoàn người đi sang nhà gái thường gồm chú rể, bà mối, cha mẹ, ông bà, và người có tiếng nói trong dòng họ. Số người bên nhà gái cũng tương tự như vậy. Sau khi hai nhà có ý định tiến đến thông gia, người mối sẽ hẹn ngày với bên nhà gái để nhà trai đem nhà trai đem lễ vật trầu cau đến xin đính ước.

Lễ dạm ngõ được coi là dịp để người lớn nói chuyện, tìm hiểu về hoàn cảnh, gia phong, điều kiện của đôi bên. Sau khi chọn được ngày lành tháng tốt (thường theo âm lịch) thì nhà trai sẽ dọn một lễ nhỏ để cúng tổ tiên, cốt là để thông báo về chuyện hệ trọng này. Sau đó, nhà trai sửa soạn một lễ mang qua nhà gái, lễ này bao gồm: một cơi trầu cánh phượng, cau bổ tư bẻ cánh tiên, mứt sen, trà lạng đựng trong quả sơn son thiếp vàng. Các lễ vật này có thể thay đổi ở mỗi nơi, nhưng nhất thiết phải có trầu cau, vì theo quan niệm của người Việt “Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Trước khi nhà trai ra về, nhà gái thường sửa một phần lễ để biếu lại nhà trai, việc này được gọi là lại quả.

Sau lễ dạm ngõ, người con gái được xem như có nơi có chốn, bước đầu tiến tới chuyện hôn nhân.

Lễ ăn hỏi

Ăn hỏi hay còn gọi là lễ đính hôn, là nghi lễ trọng thể, chính thức thông báo về việc kết giao của hai họ. Nghi lễ cưới này đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quan hệ hôn nhân: cô gái đã chính thức trở thành vợ chưa cưới của chàng trai đi hỏi. Ngược lại, chàng trai sau khi mang lễ vật đến đính hôn thì đã chính thức xin được nhận làm rể nhà gái và tập gọi phụ mẫu cô gái là bố mẹ và xưng con. Thành phần tham dự buổi lễ này được mở rộng hơn bao gồm chú rể, ông bà, gia đình,bạn bè và một số thanh niên chưa vợ bưng mâm quả (còn gọi là bê tráp). Số người bên nhà gái cũng bao gồm cô dâu, bố mẹ, ông bà, gia đình, một số nữ chưa chồng để đón lễ ăn hỏi, số nữ đón lễ vật tương ứng với số nam bưng mâm.

Sáng sớm nhà trai sẽ làm lễ cáo gia tiên, sau đó người mối sẽ dắt gia đình nhà trai đem trầu cau và lễ vật đến làm lễ cáo gia tiên. Lễ vật dù nhiều hay ít cũng không thể thiếu bánh phu thê (xu xê) – biểu tượng của vợ chồng. Lễ vật được đặt trong tráp, thông thường số tráp cưới thường là số lẻ 3, 5, 7, 9. Nếu ở gần nhà gái, nhà trai thường sẽ đi bộ sang. Nếu ở xa, nhà trai thường đi xích lô hoặc xe đạp (ngày nay đi bằng các phương tiện khác), nhưng nhất định phải dừng ở xe ở gần nhà gái, chỉnh sửa đội hình rồi mới đi vào. Lễ vật sẽ được bỏ ra một phần để bỏ lên bàn thờ gia tiên. Sau khi lễ kết thúc, nhà gái cũng lại quả một phần.

Lễ ăn hỏi là buổi lễ chính thức thông báo với bà con hàng xóm rằng cô gái đã có người hỏi làm vợ, không ai được đặt vấn đề hôn nhân nữa. Dân gian gọi đây là lễ “bỏ rào”, tức là đã đánh dấu cô gái đã có chồng rồi, đừng ai đến nữa.

Tư liệu BTC
Tư liệu BTC

Lễ cưới

Thông thường, lễ cưới sẽ được tổ chức sau đám hỏi 10 ngày. Ngày xưa, lễ rước dâu có nhiều thủ tục cầu kì, đi đầu đám rước  những người giàu có, địa vị trong làng xã. Khi đón dâu ra đến đầu làng còn có lễ chăng dây, muốn đi qua phải đưa một ít tiền. Ngoài ra, phải tổ uống, tiệc tùng trước khi cưới 1 ngày. Ðám cưới bắt đầu bằng thiệp báo hỷ, khi đưa thiệp mời cưới phải đưa kèm theo chè và hạt sen (lấy từ lễ ăn hỏi). Ngày nay, các thủ tục này đã được lược bỏ phần nào.

Trong lễ cưới, cô dâu chú rể sẽ làm lễ gia tiên như một nghi thức để tưởng nhớ ông bà tổ tiên. Trước khi qua nhà gái, chú rể phải làm lễ khấn vái gia tiên ở nhà của mình. Khi đến nhà gái, cô dâu và chú rễ sẽ xin phép để được cúng lễ tổ tiên tại nhà gái. Cô dâu sau khi về nhà chồng, việc đầu tiên là phải lễ trước bàn thờ tổ tiên nhà chồng.

Sau khi bái tổ tiên, cô dâu chú rễ sẽ làm lễ bái song thân, dâng rượu cho cha mẹ. Đại diện hai gia đình sẽ có lời phát biểu, dặn dò, bảo ban cô dâu và chú rể cùng theo đó là trao của hồi môn. Các vị trong họ hàng như anh chị em, chú bác cũng sẽ mừng cưới cho đôi trẻ. Sau đó, tiệc cưới sẽ chính thức được diễn ra.

Sau đám cưới 2 hoặc 4 ngày, sẽ diễn ra lễ lại mặt. Đôi tân hôn sẽ trở về nhà gái, mang theo lễ vật để tạ ơn gia tiên. Từ sau lễ lại mặt bố mẹ cô dâu mới chính thức tới nhà thông gia. Cưới hỏi không chỉ là một nghi thức mà còn là sự kết tinh văn hóa của một dân tộc. Đó là biểu hiện của truyền thống đạo đức, hiếu thảo với tổ tiên, cha mẹ, trân trọng tình cảm vợ chồng và có trách nhiệm với làng xóm quê hương. Đám cưới thời hiện đại đã được tinh giảm đến mức tối giản nhất, nhưng những nghi lễ quan trọng trên vẫn luôn được gìn giữ và tiến hành mỗi khi đám cưới diễn ra. 

Discover

Bài Liên Quan

China does not seem to understand independence of Canada’s judiciary: Trudeau

OTTAWA (Reuters) - China does not appear to understand that Canada's judiciary is independent, Prime Minister Justin Trudeau said on Thursday, taking...

Canada honours six killed in a helicopter crash with COVID-19 measures in place

Reported By: Steve Scherer, Reuters OTTAWA (Reuters) - Canada on Wednesday honoured six members of its armed forces killed...

Chào Hè Cùng Làn Da Khỏe Khoắn

Một làn da đẹp là ước mơ của rất nhiều người. Tuy nhiên, làm được điều ấy, đòi hỏi việc đầu tư...

Những Loại Đá Quý Được Ưa Chuộng Nhất Hiện Nay

Đá Mắt Hổ (Tiger Eye): là một dạng biến thể của họ...

Chợ Gạo – Không gian âm nhạc đầy cảm xúc

Thả hồn vào không gian nghe nhạc sống động Sự phát triển của các nền tảng âm nhạc...

Tinh Hoa Món Ăn Đất Quảng

Quảng Nam là một địa điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam với nhiều địa danh nổi tiếng phải kể đến...

Mississauga Miracle – The Story of the 1979 Train Derailment

Do you remember the 1979 train derailment? November 10th marks the 40th anniversary of the Mississauga Train Derailment, also known as...