Tìm Về Nghề Làm Hương Truyền Thống Trăm Tuổi Tại Làng Quảng Phú Cầu

Nét đặc sắc trong nghề làm nhang truyền thống tại làng Quảng Phú Cầu.

Hương (hay còn được gọi là nhang) là vật được sử dụng trong các hoạt động tín ngưỡng. Trong văn hóa tín ngưỡng người Việt, khói hương được xem là sợi dây huyền ảo kết nối giữa cuộc sống thực và cõi tâm linh. Phong tục thắp hương đã theo suốt hành trình mở đất của ông cha ta đến tận bây giờ. Không chỉ ngày lễ, Tết, giỗ chạp, mà khi đi xa về, khi sắp xuất hành hay khi gặp niềm vui, sự buồn, người Việt cũng thắp lên bàn thờ nén hương để mong cầu điều bình an với tổ tiên, đất trời.

Từ lâu, phong tục này đã ăn sâu vào trong tâm thức của mỗi con người đất Việt và trở thành một nét văn hóa truyền thống trải dài suốt nghìn năm. Những làng nghề làm tăm hương cổ truyền đã và đang miệt mài ngày đêm tiếp tục công việc giữ gìn nét đẹp văn hóa ấy.

Làng nghề Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa) nổi danh đâu chỉ ở Hà Nội, mà còn khắp Việt Nam và vươn xa cả bên ngoài đất nước. Nằm cách trung tâm thủ đô hơn 30km, ngôi làng cổ này đến nay vẫn còn lưu giữ nhiều nét cổ kính của một làng quê Bắc Bộ với cây đa, giếng nước, sân đình…nằm bên sông Đáy. Đây vốn là một điều hiếm hoi và đáng trân quý khi cuộc sống hiện đại chốn thị thành vẫn đang từng ngày phát triển xung quanh chúng ta. 

Ban đầu, trong làng, nghề làm tăm hương chỉ tập trung chủ yếu ở thôn Phú Lương Thượng. Thế nhưng những năm gần đây, các thôn như Cầu Bầu, Đạo Tú,…cũng bắt đầu với nghề truyền thống này. Cứ đến Quảng Phú Cầu, dạo quanh mấy thôn này sẽ dễ dàng bắt gặp những vùng đỏ rực màu chân hương.

Mỗi nén hương là sự tỉ mỉ, thành kính từ bàn tay tài hoa của người nghệ nhân dưới cái nắng gay gắt của đất trời. Đối với người nghệ nhân, chúng được sinh ra chứ không phải được làm ra. Nén hương được sinh từ tấm lòng, từ tâm huyết với nghề và ước vọng gìn giữ cái nghề cổ truyền của con người nơi đây. 

Nguyên liệu để làm tăm hương thường sẽ là vầu. Chúng phải đủ độ tuổi và được những người thợ tuyển chọn, sàng lọc kỹ càng. Trước đây, vầu sẽ được các người thợ chẻ, tuốt, vót bằng tay, thế nhưng sau này, công nghiệp phát triển nên rất nhiều hộ gia đình đã đầu tư máy móc để làm thay công đoạn này. Người ta mang vầu pha thanh đi sấy khô rồi đưa vào hệ thống máy chẻ tự động để cho ra những chiếc tăm hương tròn, đều và bóng. Tiếp theo, chúng được đem đi phân lớp: những que tăm chất lượng sẽ mang đi nhuộm chân hương rồi phơi khô, còn những que chất lượng kém hơn sẽ dùng để tái chế. Tăm hương sau khi được phơi khô sẽ được bó thành từng bó lớn rồi được chuyển đi khắp nơi để se thành hương thành phẩm. Đây vốn là một công đoạn khá phức tạp nên người dân chủ yếu tập trung sản xuất sản phẩm thô, rồi cung cấp cho các tiểu thương. Tuy nhiên, hiện tại ở Quảng Phú Cầu cũng có vài hộ se hương. Cái cụm từ “luôn chân luôn tay” thấy thật đúng với nghề se hương. Hương se xong sẽ được phơi dưới nắng để giữ hương thơm tự nhiên thay vì sấy khô vì như vậy, tuy nhanh nhưng sẽ làm mất đi mùi hương đặc trưng. 

Lao động theo nghề này có thu nhập từ 5-6 triệu đồng/tháng. Những người thợ có kinh nghiệm nhuộm, sấy hương và pha tẩm bột thì lương cao hơn, từ 6-8 triệu đồng/tháng. Ngoài làm tăm hương, từ vầu, tre, nứa, người dân Quảng Phú Cầu cũng đã phát triển các sản phẩm như tăm tre, que xiên, chổi tre… phục vụ nhu cầu thị trường. Các cụ cao niên trong làng chia sẻ rằng, ban đầu đây vốn chỉ là nghề nông nhàn, thế nhưng do nhu cầu tăng nên đã phát triển thành nghề chính và hiện tại nghề làm hương đã đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho hơn 70% hộ dân của xã Quảng Phú Cầu. Công việc làm tăm hương ở Quảng Phú Cầu nhộn nhịp suốt cả năm, nhưng sôi động hơn cả là vào những tháng cuối năm vì thời điểm cận Tết, nhu cầu sử dụng hương của người Việt sẽ nhiều hơn. 

Cứ đi khắp các nẻo đường ở thôn Cầu Bầu, Phú Lương Thượng, Đạo Tú, … thì rất dễ để nhìn thấy màu đỏ rực của chân hương đang phơi nắng cùng những người dân hăng say làm việc. Từ các cụ già đến thanh niên trai tráng và phụ nữ, ai ai cũng miệt mài với công việc và tiếng nói cười chưa bao giờ thôi ngơi nghỉ.

Đã khẳng định tiếng tăm trong hơn 100 năm qua, tăm hương Quảng Phú Cầu nay đã có mặt ở hầu khắp các tỉnh thành trên đất nước. Đâu chỉ có thế, tên tuổi của loại hương này còn vươn ra ngoài đất nước: chúng được xuất khẩu ở Ấn Độ, Trung Quốc, Malaysia,… Bên cạnh đó, những hình ảnh của làng nghề này đã nhiều lần được các nhiếp ảnh gia trong và ngoài nước ghi lại và giới thiệu đến toàn thế giới. Hồi đầu năm nay, những hình ảnh ấn tượng về làng hương Quảng Phú Cầu cũng đã xuất hiện trong bài viết của hãng thông tấn AFP (Pháp) và trên trang mạng xã hội Weibo (Trung Quốc). Đây là một niềm tự hào to lớn của dân tộc Việt khi nét văn hóa truyền thống của ta được đông đảo bạn bè trên thế giới đón nhận nồng nhiệt và có thái độ trân quý. Giữa nhịp sống hiện đại của thị thành và mặc kệ dòng chảy của thời gian, làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu vẫn tồn tại, vang danh khắp xứ và vươn xa bốn bể để giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của con người Việt.

This content is also available in: English

Discover

Bài Liên Quan

Vịnh Hạ Long Có Gì Mà Ai Ai Cũng Mê Đắm?

Vịnh Hạ Long là một vịnh nhỏ thuộc phần bờ Tây vịnh Bắc Bộ, bao gồm vùng biển đảo thuộc thành...

Cà Phê Bệt – Nét Đẹp Ẩm Thực Văn Hóa Việt

Hầu như mỗi quốc gia đều có những thói quen mỗi buổi sáng khác nhau. Nhưng nhìn chung, nhâm nhi một...

Cách Phối Đồ Giúp Bạn Trông Đầy Đặn Hơn

Mặc nhiều lớp Giải pháp đầu tiên chính là mặc nhiều lớp (layering). Đừng...

Điểm Nhấn Trên Sàn Thời Trang

Đầu tiên, hãy điểm lại những thiết kế Thu/Đông 2019 ấn tượng của hai nhà tạo mẫu Tadashi Shoji và Carolina...

Nhà hàng Việt Nam tại Thái Lan cho thực khách ăn cùng gấu đội nón lá để phòng COVID-19

Giãn cách xã hội có thể sẽ khiến bạn cảm thấy cô đơn vì không thể ngồi quá gần nhau, hay...

Tổ Chức Từ Thiện Tại Winnipeg Hỗ Trợ Về Giáo Dục

Canadians Helping Kids in Vietnam (Người Canada giúp đỡ trẻ em ở Việt Nam) đã được đăng ký trở thành tổ...

Năm Phút cùng Franco Nguyen

Good Morning, Viet Mom là một trong những vở kịch nổi bật, được diễn tại nhà hát Cahoots từ tháng hai...

This content is also available in: English