Thầy Giáo Mỹ Gốc Việt Và Ước Mơ Một Việt Nam Không Rác

Thầy giáo người Mỹ gốc Việt và hành trình thực hiện hóa giấc mơ của mình.

Mạng lưới Việt Nam sạch và xanh (VNSX) do thầy Nhân và nhiều người trẻ sáng lập, điều hành đã bước vào năm thứ 10. Trong ba năm qua, bắt đầu từ năm 2016, VNSX cũng đã trở thành đơn vị tổ chức lớn nhất cho sự kiện Ngày Trái Đất tại Việt Nam với việc kết nối hàng ngàn người tham gia nhặt rác.

Yêu Việt Nam từ trong lòng nước Mỹ

Mang một cái tên Việt Nam 100% trong giấy tờ nhưng ai đã gặp Nguyễn Hữu Nhân với vóc dáng cao lớn và giọng tiếng Việt lơ lớ, vẫn gặp khó khăn khi diễn đạt những từ phức tạp sẽ có cảm giác anh giống như một người nước ngoài giỏi tiếng Việt đang sinh sống ở Việt Nam. “Ba tôi sinh ra và lớn lên ở thành phố biển Nha Trang, sau đó đi Mỹ du học và ở lại làm việc từ trước những năm 1975, còn mẹ tôi là người Tiền Giang đã theo ba tôi sang Mỹ định cư tại Virginia. Tôi sinh ra trên đất Mỹ, trưởng thành với lối sống, văn hóa và nền giáo dục của Mỹ”, anh bắt đầu câu chuyện bằng những thông tin về gia đình mình.

Trường học ở Mỹ hầu như chỉ dạy cho Nhân biết về chiến tranh, còn lại anh hầu như không biết nhiều về Việt Nam. Nhưng sau cánh cửa nhà, anh vẫn có một gia đình Việt Nam, lớn lên với văn hóa Việt Nam trong ngôi nhà của mình và văn hóa Mỹ ở trường học, ngoài xã hội. “Chúng tôi vẫn nói tiếng Việt với nhau, mẹ tôi nấu đồ ăn Việt Nam cho những bữa cơm và gia đình tôi vẫn duy trì nhiều phong tục lễ tết của người Việt”, anh nói. Những người họ hàng từ Việt Nam sang Mỹ cũng kể cho anh rất nhiều điều về Việt Nam, quê hương của cha mẹ anh. Những điều ấy đủ để gợi cho anh khao khát được biết thêm về cội nguồn của mình.

Thế nhưng mãi tận sau này khi đã 32 tuổi, vào năm 1992, thời điểm mà chuyện đi lại giữa Mỹ và Việt Nam đã trở nên thuận tiện hơn, anh mới có chuyến trở về Việt Nam đầu tiên như một người khách du lịch. “Lúc đó nhiều cảm xúc lắm. Tôi không thể diễn tả được cảm xúc của mình khi lần đầu bay về Việt Nam, đặt chân đến Hà Nội. Chỉ biết là nó khiến tôi vô cùng xúc động”, anh kể. Sau chuyến đi đó, rất nhiều cảm xúc về cội nguồn bỗng chốc gợi lên trong suy nghĩ của anh chàng người Mỹ gốc Việt nhưng phải mất thêm bảy năm sau đó, anh mới có một quyết định thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình: trở về Việt Nam làm việc và sinh sống.

Mơ ước được sống ở Việt Nam

Trở về Việt Nam một năm sau sự kiện chấn động ngày 11/9 ở Mỹ, nhiều người sẽ nghĩ ngay rằng Nhân có những bất an về cuộc sống nên quyết định thay đổi. “Đúng là sự kiện ngày 11/9 tác động đến tôi nhưng không phải là nỗi sợ hay sự trốn chạy. Tôi nói chuyện với Michiko, một người bạn Nhật Bản và chúng tôi đồng ý với nhau rằng cuộc sống này mong manh lắm, ai biết ngày mai sẽ ra sao. Tôi không muốn trì hoãn thực hiện những ước mơ, ấp ủ của mình thêm nữa”, anh kể. Nhân lúc đó đang startup một công ty mới cùng nhiều bạn bè đã quyết định nghỉ việc, bắt đầu thực hiện từng điều một trong “danh sách khao khát” của mình: lái xe du lịch từ bờ Tây sang bờ Đông nước Mỹ và tiếp đó là sống ở Việt Nam.

Năm 2002, kết thúc chuyến “xuyên Mỹ” nhiều tháng trời, anh đến Việt Nam ở nhà một người chị họ và vài tháng sau đó anh được nhận vào Đại học RMIT (thành phố Hồ Chí Minh) giảng dạy trong lĩnh vực công nghệ thông tin, lĩnh vực mà anh đã có một thời tuổi trẻ khởi nghiệp, lăn lộn và có không ít kinh nghiệm, vốn liếng.

“Hồi còn học trung học tôi đã từng nghĩ mình sẽ về Việt Nam, tôi muốn hiểu về văn hóa Việt Nam và biết nhiều hơn cuộc sống ở đây”, anh kể. Và chuyến đi này của anh không phải 2 tuần, 4 tuần như hai chuyến đi đến Việt Nam lần đầu tiên trước đó nữa mà đã kéo dài 16 năm. “Tôi thích cuộc sống ở đây. Dù rằng có nhiều người đang làm ngược lại: cố gắng sang Mỹ sinh sống và làm việc. Nhưng tôi dù vẫn mang quốc tịch Mỹ vẫn muốn ở đây và để con trai tôi lớn lên, học tập ở đây”, anh nói.

Ước mơ Việt Nam không rác

Việt Nam của hiện tại với Việt Nam năm 1992 khi mà Nguyễn Hữu Nhân lần đầu tiên trở về đã thay đổi rất lớn, từ kinh tế, giáo dục đến cơ sở hạ tầng, giao thông… đã phát triển hiện đại hơn. Mọi nhu cầu về nhà cửa, mua sắm, tiêu dùng, trường học… đều có thể được đáp ứng. Tuy nhiên, vẫn còn có quá nhiều khó khăn cần nhiều nỗ lực để có thể cải thiện trong đó có câu chuyện về môi trường, về rác thải.

Anh Nhân kể mới tuần rồi hai cha con anh đã thuê thuyền đi dọc sông Sài Gòn, rẽ vào rất nhiều nhánh ở quận 4, quận 8… nơi vẫn còn nhà tạm ven sông và rất nhiều rác. “Tôi không nhớ chúng tôi đã đi bao lâu nhưng tôi chứng kiến rất nhiều điều tôi thấy buồn. Một cô phục vụ quán quét rác thẳng xuống sông, một người đàn ông chạy xe máy đến giữa cầu và dừng lại thả xuống sông một bao rác…”, anh nói.

Sống ở Việt Nam, đặt chân đến đâu cũng thấy rác, tự nhiên anh có rất nhiều mối bận tâm đến rác, kể cả lúc đi bộ ngoài đường cũng làm “thống kê” về rác. “Đi bộ ngoài đường cứ mỗi 3 mét lại thấy có rác, nhiều chỗ thì không đếm xuể, dày đặc”, anh kể. Anh cũng từng “đứng hình” khi một lần ngồi trên xe qua phà, anh cần tìm chỗ để rác thì bác tài nhanh nhẹn bảo để bác giúp cho, rồi không đợi anh trả lời đã cầm bịch rác từ tay anh quăng thẳng ra cửa xe xuống sông… “Người Việt Nam thực ra ưa sạch sẽ và thích dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ. Nhưng họ chỉ quan tâm đến rác trong nhà họ thôi, rác ngoài cửa thì mặc kệ. Bởi vì việc giáo dục ý thức của đa phần mọi người đã không được chú trọng. Tôi từng sống ở Mỹ vào những năm 70, lúc đó nhiều người Mỹ cũng không có ý thức, cũng quăng rác vô tội vạ như vậy. Tôi nghĩ là mọi thứ đều có thể thay đổi được và bắt đầu suy nghĩ về những điều cần làm để giữ cho đường phố, bờ biển… ở Việt Nam không còn rác”, anh bảo.

Năm 2008, anh Nhân bắt đầu tổ chức nhiều hoạt động để sinh viên trong trường tham gia vào các hoạt động của Ngày Trái Đất tại Việt Nam, tham gia nhặt rác, hưởng ứng tắt đèn… Đến năm 2009, anh lập ra website Toiyeumoitruong và năm 2013 bắt đầu tôi khởi động chiến dịch mang tên Ruy băng xanh, sau này trở thành VNSX với mong muốn được làm những điều đơn giản mà ý nghĩa để giữ cho môi trường sạch, đẹp. Ruy băng xanh chỉ đơn giản kêu gọi mọi người gắn một dải ruy băng xanh lá vào xe, vào ba lô như một vật để nhắc nhở “không xả rác”. Chiến dịch đã thành công vang dội khi có tới 66.000 ruy băng được phát ở 15 trường đại học trên cả nước. Hiện nay website toiyeumoitruong đã ngừng hoạt động. Thay vào đó các hoạt động của Việt Nam sạch và xanh được cập nhật trên website vietnamsachvaxanh.org.

Năm 2015, VNSX lần đầu tổ chức chiến dịch dọn rác vì cộng đồng tại Phú Quốc, tiếp tục kết nối với rất nhiều hội nhóm môi trường nhỏ lẻ ở rất nhiều tỉnh thành, từ Hà Nội, Hội An, Đà Nẵng đến TP.HCM, Cần Thơ tổ chức các chiến dịch dọn rác ở các thành phố này, duy trì hoạt động hàng tháng. Chiến dịch Dọn rác vì cộng đồng đặc biệt được phát động mạnh mẽ vào Ngày Trái Đất hàng năm, kêu gọi cộng đồng ở khắp nơi cùng nhặt rác. “Mỗi năm đều có từ 6.000-7.000 người cùng tham gia với chúng tôi. Rất nhiều trường học, công ty lớn đã liên hệ với VNSX để cùng thực hiện. Chúng tôi sẽ hướng dẫn và chỉ ra những địa điểm để họ có thể cùng nhặt rác, làm sạch khu vực đó”, anh kể.

Ở độ tuổi ngoài 50, khi đã là trưởng phòng hành chính Khoa Thương mại và quản trị Đại học RMIT Việt Nam, thầy Nhân vẫn say sưa với rất nhiều ý tưởng về… rác. “Đã một thời gian dài tôi không còn giảng dạy trực tiếp nữa nhưng sắp tới tôi muốn quay trở lại giảng dạy như trước, để gần gũi với sinh viên và cũng là để có thời gian tập trung cho mạng lưới Việt Nam sạch và xanh”, thầy Nhân nói về dự định sắp tới.

Box: Giáo dục là chìa khóa thay đổi

Một trong những ý tưởng của thầy Nhân là dự án Biệt đội Rùa Xanh, giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường cho trẻ nhỏ đang được VNSX thực hiện. “Vấn đề quan trọng nhất là giáo dục và đặc biệt là giáo dục cho trẻ nhỏ. Hồi còn nhỏ ở Mỹ, cũng như tất cả những đứa trẻ khác, chúng tôi đều quen thuộc với hình ảnh con cú Woodsy Owl và thuộc lòng câu hát của nó: Give a hoot, don’t pollute (tạm dịch: hãy quan tâm đến môi trường, đừng làm ô nhiễm). Thế nên tôi cũng muốn tìm một con vật quen thuộc ở Việt Nam để trẻ em nhớ đến chúng và nhớ được thông điệp bảo vệ môi trường, không xả rác”. VNSX cũng đã hoàn thiện một phim hoạt hình ngắn về chú rồng Kari bảo vệ trái đất với sự giúp đỡ của Biệt đội rùa xanh cùng với thông điệp: thiên nhiên được bảo vệ sẽ giúp Kari chống lại được kẻ xấu, bảo vệ trái đất cùng với những câu slogan: Bé đừng xả rác, người khác phải dọn. Đặc biệt một game mobile có tên Biệt đội rùa xanh đang được hoàn thiện. Bé sẽ vào vai một chú rùa xanh, chọn các bối cảnh là các điểm đến như Hà Nội, Hạ Long, Sài Gòn, Sapa… để du lịch. Trên đường đi bé sẽ nhặt rác bỏ vào thùng rác để tích điểm… “Tôi đang có ý tưởng về một bài hát thật dễ thương, dễ nhớ, dễ thuộc nhắc nhở mọi người đừng xả rác do một nghệ sĩ nổi tiếng hát để các em nhỏ đều có thể hát được. Khi nghe các em hát ở nhà, cũng là cách để nhắc nhở, giáo dục cả người lớn”, thầy Nhân chia sẻ.

By: Thủy Vũ

This content is also available in: English

Discover

Bài Liên Quan

Những Điểm Đến của Canada Không Thể Bỏ Qua Mùa Thu Này

Mỗi khi nghĩ về Canada, hình ảnh về hàng ngàn vạn dặm được bao phủ bởi tuyết như một tấm thảm...

Trúc Chỉ, Nghệ Thuật Làm Giấy Việt Nổi Tiếng Thế Giới

Khái niệm và lịch sử ra đời của Trúc chỉ Nếu như nghệ thuật giấy thủ công của...

Trò Chuyện Cùng CEO Của Thương Hiệu Bio Sculpture Canada – Erica Nieuwenhuis

Làm móng là một công việc vô cùng khó khăn vì không chỉ đòi hỏi sự kiên nhẫn, sự khéo léo,...

Hoa Hậu Lương Thùy Linh, Hình Mẫu Của Người Phụ Nữ Hiện Đại

Năm 2019, Lương Thùy Linh xuất sắc nhận danh hiệu Hoa hậu Thế giới – Việt Nam 2019 (Miss World Vietnam 2019)....

Kim Thúy – Người “Hát” Khúc Ru Văn Hóa Việt Qua Những Trang Sách.

Kim Thúy có lẽ không còn là một cái tên xa lạ đối với người Việt Nam chúng ta, đặc biệt...

5 Phút với Nhà Làm Phim Trẻ Carol Nguyễn

Carol Nguyễn là một nhà làm phim người Canada gốc Việt 21 tuổi sinh ra tại...

Diễn biến mới nhất và thông tin nổi bật tại Canada trong tuần

Diễn biến mới nhất và thông tin nổi bật tại Canada trong tuần Nỗ lực tìm kiếm trực thăng...

This content is also available in: English