SAKURA – Hoa Anh Đào Nhật Bản

Biểu tượng vĩnh cửu cho vẻ đẹp ngắn ngủi phù du kiếp người

Cuộc đời ngắn ngủi.  Thường thì mặt trời lặng lẽ mọc lúc không ai hay biết, và rồi lặn cũng quá nhanh.  Hoa anh đào nhắc nhở chúng ta là cuộc sống tuy tươi đẹp nhưng không thể nào thoát ra được khái niệm vô thường của vũ trụ, truyền đạt ý niệm rằng tất cả những gì tồn tại trên đời này đều là tạm bợ.  Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, ta thấy các cây hoa đào nở rộ một cách ngoạn mục, chớp mắt một cái tất cả có thể cuốn trôi theo cơn mưa đầu tiên hay tan theo một làn gió lang thang.  Vẻ đẹp ưu nhã của hoa đào là biểu tượng của sự khiêm nhường và dùng để nhắc nhở đến sinh tử của người trần gian, cuộc sống ngắn ngủi của hoa đào mỗi năm vào đầu mùa xuân tượng trưng cho tính chất quý báu của đời người, chúng ta phải sống cho thật xứng đáng.

Theo tiếng Nhật, Sakura là biệt danh cho cây và hoa anh đào.  Nét đẹp ngây ngất của hoa anh đào chỉ tồn tại một thời gian ngắn ngủi, ít hơn hai tuần, mãn khai chỉ được vài ngày trước khi tàn.  Trải qua nhiều thể kỷ, từ trên khắp các nẻo đường cuộc sống, ai ai cũng phải rung động trước sự mỹ lệ của các cây anh đào huyền diệu này.  Cũng như núi Phú sĩ, cây hoa đào mang theo một ý nghĩa tâm linh và chiếm một vị trí quan trọng trong văn hoá của người Nhật.  Cảnh tượng hấp dẫn ly kỳ của các cây hoa anh đào ­­nở đã làm nguồn cảm hứng vô tận cho biết bao nhiêu thi sĩ, hoạ sĩ, các bậc đế vương, các võ sĩ đạo và luôn cả giới thường dân trong hơn 1000 năm nay. Nét quyến rũ của hoa đào đã được thể hiện trong các làng nghệ thuật, văn học và âm nhạc.

Thần thoại Nhật Bản có một truyền thuyết giải thích tại sao vẻ đẹp của hoa anh đào hết sức là phong nhã.  Mỗi mùa Xuân, Mộc Hoa Khai Da Cơ, “nàng tiên làm cho hoa anh đào nở rộ”, bay lượn trên bầu trời xuân ấm áp, hồi tỉnh lại những cây hoa anh đào bằng hơi thở nhẹ nhàng của nàng.  Cô tiên này là biểu tượng cho hoa anh đào và đời sống ở trần gian, đồng thời cũng là nữ thần của núi Phú Sĩ. 

Tháng Tư là lúc hoa đào nở rộ khắp nơi trên thế giới.  Tại Nhật Bản, khi cơn gió Xuân ấm áp chuyển mình từ hướng nam lên hướng bắc, Sakura nở trước tiên ở tỉnh cực nam Okinawa, khoảng đầu tháng tư thì bắt đầu nở đến khu vực Tokyo và cố đô Kyoto, sau đó lan tràn đến Hokkaido, tỉnh lớn nhất và cực bắc của đất nước Nhật.   Trong những ngày xuân, tất cả mọi người rất quan tâm đến sakura-zensen – chương trình ” tiền tuyến hoa anh đào” phát thanh hàng ngày để cập nhật tin tức dự đoán chính xác hoa anh đào sẽ nở vào lúc nào ở khắp miền đất nước.  Hàng triệu người theo dõi để tham quan từ nam ra bắc.  Các trạm xe lửa thường có nhiều bản thông tin của những địa điểm ngắm hoa đẹp nhất. 

Tam Đại Anh Đào của xứ Phù Tang

Nhật Bản có ba cây đại thụ được biết đến với biệt danh là Sandaizakura – “Tam Đại Anh Đào”.   Cả ba cây đã sống rất lâu năm và đều được công nhận là Di Sản Thiên Nhiên quý báu của quốc gia.   Những ai đam mê và theo dõi hoa anh đào phải đến viếng thăm và xem tận mắt, không thể nào bỏ qua.

Usuzumi Zakura

Cây cổ thụ lừng danh này ở vùng núi của tỉnh Gifu. Usuzumi Zakura đã sống hơn 1,500 năm, theo truyền thuyết thì đã được Hoàng Đế Keita đích thân trồng ở thế kỷ thứ 6.  Đặc điểm độc đáo là hoa có đến ba màu ở từng giai đoạn: màu hồng nhạt khi mới bắt đầu nở, chuyển sang màu trắng tinh khiết ở cực điểm, kết thúc bằng màu xám nhạt lúc sắp rụng.  Cho nên biệt danh Usuzumi Zakura có nghĩa là “hoa anh đào màu xám nhạt”, ghi nhớ đặc điểm của màu hoa lúc sắp rơi xuống mặt đất.

Jindaizakura

Jindaizakura có nghĩa là “anh đào của thời đại thần tiên”, nằm tại tỉnh Yamanashi, và đã sống được 2,000 năm.  Trong danh sách Tam Đại Anh Đào, nó là cây đầu tiên được công nhận là Di Sản Thiên Nhiên của quốc gia Nhật Bản.  Hình dạng của thân cây giống như một tảng đá khổng lồ, bề ngang đến 11.8 m.  Cây cổ thụ này đã sống quá lâu, mất một số nhánh cây ở phía trên dưới thời đại Showa, tuy nhiên hoa vẫn nở rất đẹp trên những nhánh còn lại.  Dựa theo truyền thuyết trong dân gian, cây đại thụ này đã do anh hùng Yamato Takeru, hoàng tử của Nhật Bản đã chính tay trồng. 

Miharu Takizakura

Cây đại thụ hùng vĩ này nằm ở tỉnh Fukushima đã sống hơn 1000 năm.  Chiều cao 12 m, với tàn cây rộng đến 22 m.  Takizakura có nghĩa là “thác nước anh đào”, vì lúc hoa nở nó lan tràn theo đường cong của các nhánh cây rủ xuống tạo thành hình dạng của một thác nước.

Thông thường Usuzumi Sakura và Jindaizakura khai hoa khoảng đầu tháng Tư.  Nhưng từ giữa tháng Tư, thì Takizakura mới bắt đầu nở vì vị trí của nó xa nhất về hướng bắc trong Tam Đại Anh Đào.  Cho nên, miễn là có thú đi du lịch và biết vạch định kế hoạch, thì trong một mùa có thể xem tất cả ba cây anh đào nổi tiếng nhất của xứ Phù Tang trước khi hoa tàn rụng. 

Lịch sử và truyền thống ngắm hoa anh đào – “Hanami”

Người Nhật có một cảm nhận rất sâu sắc đối với thiên nhiên, tỉ mỉ quan sát về sự thay đổi của từng mùa.  Biết thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên ban cho họ thêm nhiều hạnh phúc cho cuộc sống hàng ngày.  Phẩm chất phi thường của hoa anh đào đã là nguồn cảm hứng cho các nghi lễ truyền thống ngắm hoa được gọi là “hanami” hơn một ngàn năm nay: “hana” có nghĩa là “hoa” và “mi” là “để xem”, nên tên cho lễ hội Hanami có nghĩa là “ngắm hoa”.   Tập tục Hanami đã bắt đầu với các buổi tiệc tùng mà Hoàng đế Saga đã tổ chức cho quan lại và quý tộc trong thời đại Nara (710-784).  Ở thời điểm này, ume (hoa mận) và fuji (hoa tử đằng – wisteria) được giới ngắm hoa ưa chuộng nhất; nhưng bắt đầu ở thời đại Heian (794-1185), thú ngắm sakura (hoa anh đào) đã trở thành thịnh hành hơn các loài hoa kia.  Genji monogatari, tác phẩm của nữ sĩ Murasaki Shikibu ở thế kỷ 11, là văn phẩm đầu tiên dùng thuật ngữ Hanami.  Được nhiều người xem là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của thế giới, có nhắc đến hoa tử đằng (wisteria), nhưng ý nghĩa Hanami trong tác phẩm ở thời điểm này đã nói đến thú ngắm hoa anh đào, chứ không phải loài hoa nào khác. 

Tập tục Hanami nhanh chóng mở rộng đến các tầng lớp võ sĩ Samurai.  Sự rực rỡ ngắn ngủi nhưng vô cùng mãnh liệt của hoa anh đào là biểu tượng quan trọng cho tinh thần của các võ sĩ anh hùng.  Lý tưởng của họ là được hy sinh trung liệt như hình ảnh cánh hoa anh đào lìa cành trong độ rực rỡ nhất, ý nghĩa của một cuộc đời ngắn ngủi nhưng vinh dự đáng sống. 

Ở thời đại Edo (1603-1868, khi Nhật Bản nằm dưới sự cai trị của Mạc Phủ Tokugawa), Hanami được lan truyền đến thường dân.   Tokugawa Yoshimune, Mạc chúa thứ 8 của Mạc phủ Tokugawa, đã trồng hoa anh đào trong mỗi công viên ở Edo (Tokyo ngày nay), ông ta đã cho trồng một số lượng đáng kể để khuyến khích công chúng tham gia và thích thú với tập tục ngắm hoa anh đào.  Từ đó, đồ ăn và thức uống đã trở thành một phần quan trọng không thể thiếu được với Hanami.  Mọi người thưởng thức rượu sake và ăn trưa trong không khí lễ hội tưng bừng dưới những cây anh đào.  Những buổi ăn ở ngoài trời đã được phổ biến với các thực phẩm khác nhau như: thủy sản, đồ chua, cơm, mà mọi người đem đến trong những hộp đồ ăn nhiều tầng với các ngăn riêng biệt có biệt danh là jubako.   Ngày nay, có rất nhiều quầy bán thức ăn tại các lễ hội, nhưng nhiều người mang theo thức ăn mà họ đã đích thân tốn nhiều thời gian chuẩn bị để chia sẽ với bạn bè thân hữu. 

Sakura-dango là một món ăn rất phổ biến với Hanami.  Những chiếc bánh bột gạo hấp đặc biệt này không giống những dango khác thường thấy trong năm, vì mỗi xiên có ba cái bánh: màu hồng tượng trưng cho anh đào của mùa xuân, màu trắng là cơn tuyết cuối cùng của mùa đông vừa qua, và màu xanh lá cây là biểu tượng cho mùa hè sắp đến. Dango rất được yêu thích đến nổi nó có trong tục ngữ Nhật Bản: “hana yori dango” có nghĩa là “hoa không bằng bánh bột gạo” tinh nghịch dùng để mỉa mai những người tham dự Hanami vì cái ăn cái uống hơn là thật sự thưởng thức sự tuyệt vời của hoa anh đào.   

“Ueno no hanami” – Cảnh tượng Hanami ngắm hoa anh đào tại công viên Ueno, Tokyo
Hình ảnh từ thế kỷ 18

Nghệ thuật thơ và âm nhạc giữ vai trò quan trọng trong các dịp lễ ngắm hoa anh đào.  Nhiều người dùng thư pháp để sáng tác những bài thơ trong lễ hội.  Họ mang theo hộp viết gọn nhỏ gọi là suzuri-babo, trong đó có đựng một cục mài mực (suzuri) chỉ cần hòa với nước là thành mực để viết.  Nhiều nghệ sĩ trình diễn các nhạc cụ như koto, sáo tre và samisen (cây đàn 3 dây của Nhật), âm điệu tăng thêm hứng thú cho những người đến tham gia lễ hội.

Theo truyền thống, các buổi tiệc ngắm hoa anh đào (hanami) đều có rượu sake.  Thú thưởng thức rượu sake dưới những tàng hoa anh đào được gọi là hanami-zake.  Sake là một loại thức uống rất đặc biệt đối với người Nhật và giữ vai trò khá quan trọng trong văn hóa của họ, rất phù hợp cho lễ hội ngắm hoa.  Theo thông lệ, người uống thích chuốt rượu cho người bạn đồng hành với mình chứ không tự rót cho mình.  Khi ly của mọi người đã được rót đầy rượu, họ cùng nhau nâng ly và lớn tiếng hô “kampai” (cạn ly!) để chúc mừng. 

Hoa anh đào còn là biểu tượng của niềm hy vọng cho người Nhật vì mùa hoa nở đúng lúc với sự bắt đầu của nhiều sự kiện trong đời sống, ngày khai giảng của các trường học, sổ sách tài chính của các công ty cũng bắt đầu từ thời điểm này.  Tại Nhật Bản, đầu năm học bắt đầu vào tháng Tư thay vì tháng Chín như Bắc Mỹ.  Lúc hoa anh đào nở là ngày học sinh tựu trường, hay là ngày đầu tiên của một nhân viên đi làm cho công ty mới. Một số nhân viên mới còn có trách nhiệm giữ những chỗ ngắm hoa tốt nhất cho các bạn đồng nghiệp để cùng nhau có những buổi tiệc Hanami.   Sức sống mãnh liệt của hoa anh đào mang lại cho mọi người niềm hy vọng và ước mơ cho một tương lai tươi sáng hơn.

Yozakura – Thú ngắm hoa anh đào vào đêm

Lễ hội Hanami vào ban đêm được gọi là yozakura có nghĩa “anh đào vào đêm”.  Chỉ ngắm hoa ban ngày cũng chưa đủ thú vị, khi được đến nơi nào có hoa anh đào nở thì không nên bỏ lỡ cơ hội ngắm hoa vào ban đêm.  Hoa anh đào quyến rũ hơn nữa khi màn đêm buông xuống, càng kỳ diệu hơn dưới ánh trăng.  Vì nhiều chủng loại hoa đào thường là màu trắng hay màu hồng nhạt, nét đẹp bị giảm một phần nào khi tương phản với màu mây trắng.  Ngắm nhìn những tàng hoa anh đào lung linh dưới những ngọn hoa đăng tương phản với bầu trời trong đêm tối là một cảnh tượng đẹp đẽ vô song.  Vào một đêm xuân gió mát trăng thanh, ngồi bên cạnh bạn bè và những người thương yêu, trong tay là môt ly rượu sake ấm áp, dưới rừng hoa anh đào tỏa sáng một vòm trời, là một cảm xúc vô cùng đặc biệt có một không hai trên đời. 

Không chỉ người Nhật mới nhận thức được sắc đẹp kỳ diệu của hoa anh đào vào đêm.  Trong tác phẩm Những cây hoa đào Nhật ở Washington DC (xuất bản 1935), văn hào Mỹ bà Maud Kay Site đã viết “In the pale grey dawn the rosy cloud of blossoms heralds the sunrise, under the noonday sun it glows with paler radiance, and in the moonlight it is the living expression of the poet’s soul.”   Tôi xin mạn phép tạm dịch là: “Trong màu xám của ban mai màu hoa tựa như áng mây hồng đón chào bình minh đến, dưới ánh sáng ban trưa màu rực rở của hoa hơi nhạt hơn, và dưới ánh trăng lung linh những cánh hoa thể hiện một hồn thơ lai láng.”

Du xuân ở Hoa Thịnh Đốn
Lăng tổng thống Thomas Jefferson, tác giả chính của bản “Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ”
Hoa Anh Đào tại High Park – Toronto

Tại thành phố Vancouver, tiết mục hoa đăng (Sakura Illumination) là một phần quan trọng của lễ hội hoa anh đào, được tổ chức tại công viên Queen Elizabeth.  Vào những đêm như thế này, công viên được thắp sáng lên với những ngọn đèn lồng, kết hợp với những máy chiếu đèn từ nhiều góc độ khác nhau, tạo cho công viên một cảnh tượng muôn màu muôn sắc.  Trong đêm xuân, du khách có thể chụp ảnh và pinic dưới dàn hoa anh đào sặc sỡ.

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

Trăm Nghe Không Bằng Một Thấy

Tương đương với tục ngữ tiếng Anh: A picture is worth a thousand words. Câu tục ngữ...

Đại Học Toronto và Những Điều Có Thể Bạn Chưa Biết

Trong suốt nhiều năm qua, Canada luôn được biết đến là một trong những quốc gia có nền giáo dục tân tiến...

Công viên quốc gia, di tích lịch sử mở cửa một phần từ ngày 1 tháng 6

Bộ trưởng Môi trường Jonathan Wilkinson ngày 14/5 cho biết các công viên quốc gia sẽ mở lại một số hoạt động...

Suối Ba Hồ: “Tuyệt Tình Cốc” Phiên Bản Việt

Dù chỉ mới được biết đến gần đây nhưng suối Ba...

Khám phá địa điểm ăn chơi mới ở Vũng Tàu

Đối với giới trẻ ngày nay, đến Vũng Tàu không đơn giản là chỉ tắm biển hay ăn ốc, mà còn tới đây...

Trudeau kêu gọi đoàn kết chống lại COVID-19 sau khi Trump xét nghiệm dương tính với vi rút

Thủ tướng Justin Trudeau hôm nay kêu gọi tất cả các chính trị gia thuộc mọi đảng đoàn kết trong cuộc chiến...

Tinh Hoa Món Ăn Đất Quảng

Quảng Nam là một địa điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam với nhiều địa danh nổi tiếng phải kể đến...

This content is also available in: English