Ruộng Bậc Thang – “Báu Vật” Của Đồng Bào Tây Bắc

Không chỉ là một hình thức canh tác thông minh, ruộng bậc thang còn là địa điểm du lịch ấn tượng mang lại niềm tự hào của con người Tây Bắc.

Nếu có du lịch vùng cao Tây Bắc, chắc chắn rằng du khách đều sẽ bắt gặp những thửa ruộng bậc thang xanh mướt trên triền núi, triền đồi; bao la và rộng lớn. Khung cảnh đẹp ấy lọt vào tầm mắt và dễ lưu lại một dấu ấn khó quên. Không ngoa khi nói vậy. Đã có nhiều thi sĩ, văn sĩ đến các nhiếp ảnh gia động lòng trước vẻ đẹp của ruộng bậc thang, không kìm lòng mà ngợi ca trong những tác phẩm của mình, ví von ruộng mùa lúa chín tựa như những bậc thang vàng bắc lên tận trời xanh.

Vậy, ruộng bậc thang ở vùng cao Tây Bắc Việt Nam thực sự ấn tượng đến độ nào?

Gọi ruộng bậc thang là “báu vật” của con người Tây Bắc quả không sai!

Chẳng ai biết cụ thể ruộng bậc thang có từ bao giờ, chỉ biết rằng các bậc cao niên trong vùng từ nhỏ đã thấy chúng sừng sững, hiên ngang giữa đất trời như thế rồi. 

Lý do có sự tồn tại của ruộng bậc thang là bởi địa hình ở vùng núi cao hiếm có đất bằng phẳng để dễ dàng canh tác nông nghiệp (đặc biệt là trồng lúa nước), không như ở vùng đồng bằng châu thổ, thêm vào đó, việc phá rừng làm nương rẫy gần như không còn đem lại hiệu quả kinh tế mà còn vô tình tạo ra những khoảnh nương loang lổ, bạc màu,… Cũng chính vì lẽ đó, người vùng cao đã tìm ra cách thích ứng được địa hình cheo leo hiểm trở của đồi núi mà vẫn sản xuất được lương thực. Ruộng bậc thang có thể xem là một hình thức canh tác vô cùng thông minh của người vùng cao. 

Người dân vùng cao ngày ngày cần mẫn trên những thửa ruộng bậc thang.
Người dân vùng cao ngày ngày cần mẫn trên những thửa ruộng bậc thang. Photo: dinhtronghai / Shutterstock.com

Để có được những thửa ruộng bậc thang như thế, người dân phải lựa chọn các sườn đồi, sườn núi rồi san ủi thành vạt có cùng độ dốc theo đường đồng mức (độ cao và diện tích tương đương nhau) tiếp nối từ trên xuống theo kiểu bậc thang. Tùy theo ý định canh tác mà người ta có thể để khô hoặc dẫn nước từ những đỉnh núi cao hơn về để tưới cho cây trồng. 

Ở Việt Nam, hình thức canh tác này vô cùng phổ biến ở các vùng cao, chủ yếu là các tộc người H’mông, Dao, Hà Nhì, La Hủ ở các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu. Cũng bởi đây là hình thức canh tác mang lại hiệu quả kinh tế cao nên được đồng bào các dân tộc vùng cao áp dụng từ rất lâu rồi.

Ngoài ra, những thửa ruộng bậc thang còn góp phần làm nên một vùng trời Tây Bắc tuyệt đẹp và nên thơ bởi sắc xanh tươi mát. Các “bậc thang” khổng lồ đổ nghiêng theo triền đồi, triền núi nhìn từ xa đến gần trông đều đặn hệt như tranh vẽ. Nhìn từ góc độ văn hóa, ruộng bậc thang còn được xem như là hình ảnh đặc trưng và gần như là biểu tượng của khu vực vùng cao.

Ruộng bậc thang đẹp mơ màng trong mắt các nhiếp ảnh gia.
Ruộng bậc thang đẹp mơ màng trong mắt các nhiếp ảnh gia.

Ruộng bậc thang mang vẻ đẹp lao động của con người vùng cao, vừa mang lại giá trị kinh tế nông nghiệp, vừa mang lại giá trị du lịch. Gọi ruộng bậc thang là “báu vật” Tây Bắc quả không sai!

Ngắm ruộng bậc thang đẹp thì đi đâu?

Vùng cao Tây Bắc đi đến đâu cũng bắt gặp ruộng bậc thang, thế nhưng nếu muốn tìm đến những địa điểm để ngắm cảnh quan này đẹp nhất thì đó là ruộng bậc thang ở huyện Mù Cang Chải và thị trấn Sapa. Đây là 2 địa điểm đại diện Việt Nam nằm trong danh sách 12 ruộng bậc thang đẹp nhất thế giới được bình chọn bởi tờ báo Anh Telegraph vào năm 2018. Noi đây cũng là 2 trong 3 nơi được công nhận là Danh thắng Quốc gia. Đây là một niềm vinh dự to lớn của người Việt Nam nói chung và người vùng cao Tây Bắc nói riêng.

Mù Cang Chải là một huyện vùng cao thuộc tỉnh Yên Bái, nằm dưới chân dãy Hoàng Liên Sơn và cách Hà Nội khoảng 300km. Bạn cứ đi theo cao tốc Hà Nội – Lào Cai rồi lên thẳng Sa Pa, qua đèo Ô Quy Hồ tới Tân Uyên, Than Uyên và dừng lại ở Mù Cang Chải. Nên đến Mù Cang Chải vào độ tháng 9, tháng 10 vì du khách có dịp chiêm ngưỡng những đồng lúa chín vàng uốn lượn quanh co, tạo nên một cảnh đẹp không ở nơi đâu có. Cảnh quan nơi đây có sự xen kẽ giữa ruộng bậc thang hình mâm xôi, khe suối, rừng, chồng chồng lớp lớp trông vô cùng ngoạn mục.

Mù Cang Chải. Photo: dinhtronghai / Shutterstock.com
Mù Cang Chải. Photo: dinhtronghai / Shutterstock.com

Sa Pa là thị trấn của tỉnh Lào Cai, nằm cách thành phố Lào Cai 38km và cách Hà Nội 376km. Để lên Sa Pa, bạn chỉ cần đi theo hướng cao tốc Hà Nội – Lào Cai. Nơi đây ngoài nổi tiếng với những địa điểm du lịch hút khách thì ruộng bậc thang cũng là một điểm nhấn nổi bật không thể bỏ lỡ. Cũng giống với Mù Cang Chải, ngắm ruộng bậc thang đẹp nhất ở Sa Pa cũng là mùa lúa chín.

Tây Bắc Việt Nam.
Tây Bắc Việt Nam.

This post is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page - https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin's website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan