“Nổ” hết cỡ ở thị trấn Louisbourg, nơi có những pháo đài cổ xưa nhất Canada.

Nơi lịch sử Canada được sống dậy!

Trong chuyến đi gần đây tới Cape Breton, tỉnh Nova Scotia, tôi được mở mang tầm mắt về một sự thật quan trọng mà tôi không biết. Vào thế kỷ 18, Canada có cảng biển sầm uất đứng thứ ba ở Bắc Mỹ – sau Boston và Philadelphia. Thật ra, tại thời điểm đó, Canada vẫn chưa trở thành một quốc gia độc lập cho đến tận 150 năm sau.

Louisbourg là một thị trấn có bề dày lịch sử với pháo đài kiên cố ở cực nam của Cape Breton. Người Pháp xây dựng nơi này vào năm 1713 để bảo vệ lợi ích thương mại của mình đối với nghề đánh cá nhiều lợi nhuận tại khu vực Grand Banks. Họ không phải là những người duy nhất thèm muốn khu vực này. Theo thời gian, quyền sở hữu pháo đài nhảy qua lại giữa người Pháp rồi người Anh.

Trong chuyến thăm đảo Cape Breton mùa hè năm ngoái, các con đường rải sỏi của pháo đài như sống lại với những thông dịch viên mặc trang phục thể hiện nhiều vai trò từ binh lính, thợ làm bánh, cho đến thợ dệt vải ren. Bài học nhanh đầu tiên của tôi là cách phát âm. Vì từ này có gốc tiếng Pháp, tôi đã gọi nơi đây là “Louie – berg.” Sai. Hướng dẫn viên Dan giải thích cho tôi rằng: “Chúng tôi đọc là ‘Louis – berg’ vì người Anh là những người cuối cùng sở hữu pháo đài.” Mặc dù một số thứ gốc Pháp vẫn còn trong dân cư, tên của pháo đài đã được phát âm thuần theo tiếng Anh từ lâu.

Tôi đã có những trải nghiệm trên cả tuyệt vời, nhưng trước khi tôi mô tả cách Louisbourg làm sống dậy lịch sử, có lẽ tôi nên giải thích những mốc lịch sử khó hiểu của nơi đây.

Địa điểm này lần đầu tiên được người Anh ghé thăm năm 1597, nhưng thị trấn đã được củng cố vào năm 1713 bởi người Pháp để gia tăng vị trí hàng hải chiến lược của nơi này. Ban đầu, ngư dân và binh lính Pháp từ Vịnh Placenta Bay ở Newfoundland đến cư ngụ tại đây vì cá tuyết. Nguồn cá lúc đó rất dồi dào còn dân Pháp – vốn là một quốc gia Công giáo, lại thường thèm ăn cá vào thứ Sáu. Khoảng 25 triệu pao (hơn 11,3 triệu kí lô) từng được xuất khẩu sang Pháp hàng năm.

Năm 1744, chiến tranh ở châu Âu đã đặt pháo đài trong tình trạng báo động cao. Một cuộc bao vây đã diễn ra do thực dân Anh và người Mỹ ở khu vực New England lãnh đạo. Những kẻ bao vây nhiều gấp đôi số người Pháp lúc bấy giờ (họ không thực sự là binh lính) và trong sáu tuần, người Pháp đã bị bỏ đói, phải di rời tới các khu vực khác trong khu vực. Người Anh lúc đó không được trang bị để chống chịu thời tiết khắc nghiệt. Mùa đông đầu tiên đã có tới 900 người chết. Còn người Pháp thì đã sống sót nhờ sự giúp đỡ từ tộc người Mi’kmaw. Một ví dụ là loại bia làm từ cây vân sam của người Mi’kmaw đã giúp ngăn ngừa bệnh ghẻ. Người Anh không có mối quan hệ với người dân bản địa, và thậm chí khinh miệt họ. Hậu quả là chẳng còn mấy người Anh sống sót sau ba năm. Họ rời đi và pháo đài lại thuộc về người Pháp. Năm 1758, người Anh lại bao vây một lần nữa và lần này đã đẩy những người cư ngụ trở về nước Pháp hoặc sang thành phố Montreal. Tuy nhiên, lịch sử đã lặp lại và vào năm 1790, người Anh, vốn vẫn gặp khó khăn với khí hậu, đã phá hủy hầu hết các tòa nhà và bỏ đi.

Pháo đài từ đó trở nên vô chủ và phần lớn các tấm bia đá đã được dùng để xây dựng Thành cổ ở Halifax cũng như các công trình khác ở thành phố Sydney. Chỉ đến tận những năm 1930, chính phủ Canada mới quyết định xây dựng lại cộng đồng này thành Di tích lịch sử quốc gia (1935-60) và thắng cảnh du lịch. Vào những năm 1960, khi kế sinh nhai chính của người dân là khai thác than bị sụp đổ, các thợ mỏ đã được nhận vào học các kỹ thuật phục hồi di sản. Họ đã mất 25 năm để hoàn thành.

Ngày nay, pháo đài mở cửa quanh năm và chật ních khách du lịch. Dan, hướng dẫn viên của chúng tôi, đã làm việc ở đó được ba năm và là một nguồn tri thức sống. “Khi pháo đài được xây dựng lại, họ đã gửi các đội đến Pháp để mua đồ cổ thuộc thời đó để trang hoàng cho các tòa nhà. Có một món là một chiếc áo giáp trong nhà Begal mà gia đình đó tặng. Hơn 500.000 tài liệu liên quan đến pháo đài đã được tìm thấy ở Pháp và được sử dụng để tham khảo trong công cuộc tái thiết. Công ty từng sản xuất kính cửa sổ ngày xưa từ Pháp được ký hợp đồng trùng tu toàn bộ. Họ cho hay chưa từng có đơn đặt hàng lớn như vậy trong 300 năm!”

Lang thang đó đây, tôi tán gẫu với nhiều phiên dịch viên mặc đồ hóa trang vào vai chủ nhà ngày xưa. Một phụ nữ trẻ nói với tôi rằng nhân vật cô hóa thân từng có 19 đứa con. Tôi hầu như bị sốc bởi con số đó. Cô ấy giải thích thêm: “Chà, ngoài đời, bà tôi xuất thân từ một gia đình có 13 người con. Trong những ngày đó, nhiều đứa trẻ không sống sót lâu. Thêm vào đó, họ là nông dân làm việc theo nhóm.” Ở một ngôi nhà khác tôi ngắm một người phụ nữ dệt vải ren. “Chúng tôi dùng ren để viền trang phục. Có thể mất đến vài tháng để hoàn thành một dải ren gần một mét,” cô nói.

Louise Johnston, một thông dịch viên mảng giáo dục đã nói với tôi về súng. “Ở một thị trấn có tường bao quanh như thế này, có một lịch sử về súng thần công (đại bác). Chúng đã được vận chuyển từ Pháp, loại đạn 16 pound (hơn 7 kg) và 36 pound (hơn 16 kg). Chúng rất cần thiết vì có tầm bắn xa. Với súng hỏa mai, để bắn trúng mục tiêu, bạn cần nhìn rõ tận mặt quân thù. Một khẩu pháo có thể bắn xa tới một dặm rưỡi. Súng thần công đóng vai trò quan trọng trong phòng vệ, vì chỉ một bức tường bị phá, pháo đài của bạn sẽ hoàn toàn sụp đổ.” Sau đó, cô giải thích cách đạn súng thần công, bắn trúng một cấu trúc và phát nổ. “Đây là một điều rất nguy hiểm cho những người lính bắn đại bác. Thuốc súng thực sự không ổn định và bạn có thể dễ dàng bị mất một chi. Khi bắn súng hỏa mai, bạn có thể bị bỏng. Những người lính đó cần biết hình học và lượng giác chỉ để nhắm mục tiêu một cách chính xác.” Súng thần công của pháo đài được đúc ở Ontario, theo kế hoạch ban đầu của người Pháp. “Trong những năm 1960, họ đã tìm thấy một số phiên bản gốc ở bến cảng,” Johnston chú thích thêm. Lời kể của Johnston đã nung nóng ý chí và tôi quyết định đăng ký trải nghiệm bắn đại bác của pháo đài Louisbourg (hấp dẫn hơn nhiều so với trải nghiệm Tù nhân trong một ngày). Sau khi được trao lễ phục của riêng tôi – một chiếc mũ ba góc và áo khoác nặng có nút bằng đồng, tôi đi theo những người lính khác và diễu hành qua sân về phía những khẩu súng lớn. Là một pháo thủ tập sự, công việc của tôi là châm ngòi. Tay hơi run rẩy, tôi xoay người cúi xuống con thú sắt to lớn và châm ngòi. Ngọn lửa bùng lên và sau đó là một tiếng nổ vang trời gần như làm tôi bắn người ra khỏi đôi giày thể thao. Hít căng một hơi trong bầu không khí hắc mùi thuốc súng, tôi rút nút tai, cười toe toét. Nói về quyền khoe khoang. Còn cách nào để kết thúc một chuyến đi đến một di sản tuyệt vời hơn là một tiếng nổ vang?

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

Khám Phá Viên Ngọc Mới Của Bờ Tây Mexico

COVID-19 xảy ra đã khiến hầu hết những kế hoạch của chúng ta trở nên xáo trộn. Tuy nhiên, cuối cùng...

Cả Thế Giới Đều Nhớ Về Họ

Tôi đã mong chờ chuyến đi này trong một khoảng thời gian. Tôi đã khát khao có cơ hội được làm...

Những Điểm Đến của Canada Không Thể Bỏ Qua Mùa Thu Này

Mỗi khi nghĩ về Canada, hình ảnh về hàng ngàn vạn dặm được bao phủ bởi tuyết như một tấm thảm...

Việt Nam Tạm dừng cấp visa cho người nước ngoài

Trước đại dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp trên thế giới, Việt Nam tuyên bố sẽ tạm ngưng cấp visa...

Lệnh cách ly nghiêm ngặt mới ban hành hiệu lực đối với người nhập cảnh Canada

Trong nổ lực lớn để ngăn chặn sự lây lan của đại dịch COVID-19, chính phủ Canada đã ban hành quyền sử...

Canada’s New Food Guide

Năm mới, điều ước mới và một hướng dẫn thực phẩm mới từ Chính phủ Canada. “Eat well. Live well. Healthy...

Hồng Nào Mà Chẳng Có Gai

Thành ngữ tương đương trong tiếng Anh: Every rose has its thorns Hoa hồng là một biểu...

This content is also available in: English