Một Ngày Ở Chợ Nổi Cái Răng

Được mệnh danh là “Tây đô” (thủ đô của miền Tây) Cần Thơ được biết đến với nhiều tour du lịch sông nước nhờ hệ thống sông ngòi chẳng chịt. Con sông gắn liền với mọi hoạt động kinh tế, văn hoá của cư dân nơi đây, tự ngàn xưa đến nay vẫn vậy. Có sông ngòi, kênh, rạch, là có phương tiện vận tải thủy, có người sinh hoạt mua bán trao đổi hàng hóa, tựu trung lại tất cả cảnh mua bán ngộ nghĩnh trên sông, người ta gọi là chợ nổi. Thuở xưa, chợ nổi hình thành là vì đường bộ và phương tiện lưu thông chưa phát triển, trong khi đó người dân đều có nhu cầu mua bán nên người ta mang hàng hóa bằng các phương tiện như xuồng, ghe,..và tụ tập trên một bến sông lớn để trao đổi. Dần dần, điều đó làm nên một loại hình giao thương đặc trưng và không thể thiếu của người dân sông nước. Ngày nay, dù mạng lưới giao thông đường bộ đã phát triển rộng khắp nhưng chợ nổi vẫn tồn tại và phát triển ngày một sầm uất hơn như một cách giữ gìn và phát huy nét văn hóa đậm bản sắc Nam Bộ. Có nhiều khu chợ nổi đông đúc và nhộn nhịp như: Cái Bè (Tiền Giang), Phụng Hiệp, Phong Điền (Cần Thơ)… nhưng sầm uất hơn cả phải kể đến chợ nổi Cái Răng. Đây là khu chợ nổi vô cùng nổi tiếng, địa điểm du lịch mà bất cứ ai, khi đến Cần Thơ đều không thể không ghé qua.

Cái tên chợ nổi Cái Răng có rất nhiều câu chuyện giải thích, nhưng có một câu chuyện dân gian nổi tiếng nhất, đó là ngày xưa, vùng tây Nam Bộ là một vùng đất vô cùng nhiều thuồng luồng, cá sấu, cá dữ. Ngày nọ, có một anh chàng khỏe mạnh cưới một cô gái. Họ rước nhau bằng thuyển, nhưng khi đến một khúc sông nọ, chẳng may họ bị một con cá sấu hung dữ tấn công và ăn mất cô gái nên anh rất tức giận và tìm cách giết con cá sấu. Khi giết được nó, anh chặt thành từng khúc nhỏ. Răng con cá sấu rơi ra, trôi theo dòng nước và khi đến nơi đây, người dân thấy vậy nên đặt tên là Cái Răng. Có một cách giải thích khác cũng khá thú vị về cái tên Cái Răng ấy là nó xuất phát từ chữ “cà rang”. Trong tiếng Khmer từ này dùng để chỉ một cái bếp chuyên nấu trên tầu thuyền và có ba chân. Ngày xưa, đây là nơi trao đổi rất nhiều cà ràng. Và cà ràng đọc lái đi là “Cái Răng” ngày nay.

Cách trung tâm TP. Cần Thơ 5 km, chợ nổi Cái Răng họp trên dòng sông Hậu, hội tụ sản vật từ mọi miền quê và cả những nét sinh hoạt cộng đồng độc đáo. Từ Cần Thơ, muốn ghé thăm chợ nổi Cái Răng, du khách cần ra bến Ninh Kiều rồi lên thuyền ddi khoangr 30 phút đến chợ. Nếu đi theo đoàn đông, du khách có thể thuê một chiếc thuyển riêng, chở được từ 10 – 12 người một lần, hoặc nếu đi lẻ, du khách hoàn toàn có thể đi ghép với một đoàn khác, chi phí dao động cho mỗi người là tầm 30,000 VNĐ (CAD$1.50) cho một chuyến đi.

Chợ nổi Cái Răng nhóm họp cả ngày nhưng đông nhất là vào buổi sáng, khi trời còn mát, sương giăng bảng lảng mặt sông và nắng hãy còn dìu dịu. Đi chợ nổi phải đi thật sớm. Bởi khi mặt trời lên cao, bắt đầu nắng gắt, là chợ vãn khách rồi. Còn gì thư thái và thoải mái hơn khi giữa tinh sương ngày mới được dập dềnh trên chiếc xuồng ba lá len lỏi giữa chợ họp trên sông đông vui, tấp nập, căng lồng ngực hít không khí trong lành của gió mang hương cây trái và sông nước miền Tây. Chợ đông người nhất trong khoảng thời gian từ 6 giờ đến 8 giờ mỗi sáng với hàng trăm ghe, thuyền lớn bé đậu san sát nhau. Hòa mình vào không khí nhộn nhịp của buổi chợ, du khách có thể quan sát, tìm hiểu sinh hoạt của các gia đình thương hồ với nhiều thế hệ chung sống trên ghe. Có những chiếc ghe như “căn hộ di động” trên sông nước với những chậu hoa kiểng, các loài vật nuôi, các tiện nghi như ti-vi màu, đầu dĩa, dàn âm thanh… và cả xe gắn máy đậu trên ghe như chứng tỏ “đẳng cấp” của gia chủ. Nét riêng biệt và nổi bật của chợ nổi là hình thức “bẹo hàng”, tức là quảng bá hàng hóa tại chỗ. Trước mỗi mũi ghe, người ta thường cắm hoặc gác ngang một cây sào dài, bên trên treo lủng lẳng những hàng hóa mà chủ nhân muốn bán. Ví dụ như thuyền bán bắp thì sẽ thấy một chùm bắp treo trên đầu sào, thuyền bán thịt heo cũng thế, đặc biệt thuyền bán dưa hấu, cách mà người bán treo quả dưa hấu to lớn lên đầu cây sào nhỏ xíu nhìn rất thú vị. Lái thuyền đa phần là phụ nữ với trang phục bà ba, nón lá, nói năng chân chất, mộc mạc. Mua bán ở đây không sợ nạn nói thách hay mua lầm như ở trên phố. Nông sản bày bán thì đa dạng, có khi chỉ là củ khoai, củ sắn, trái chanh, trái ớt…, cũng có khi là đồ ăn, thức uống, rồi những vật phẩm thiết yếu cho sinh hoạt như đồ tạp hóa, sim điện thoại, kim chỉ, kể cả xăng dầu. Mỗi chiếc thuyền vừa là một gian hàng, một ngôi nhà, một gia đình; vừa là một đời sống phiêu bạt phóng khoáng của người Cần Thơ.

Ngày xưa là xuồng ba lá, xuồng năm lá, ghe tam bản. Bây giờ có cả tắc ráng, ghe máy. Người đi mua cũng đến chợ bằng xuồng, ghe. Những chiếc xuồng con len lỏi khéo léo giữa hàng trăm ghe thuyền mà hiếm khi có va quệt xảy ra. Họ sống với nhau bằng tình cảm giản dị và thuần chất miền Tây Nam Bộ, nhìn nhau mà đi, nhường nhịn nhau mà sống. Bên cạnh đó, chợ nổi Cái Răng cũng có phương thức cân – đo – đếm rất riêng. Có nhiều cách đo lường như: giạ, kilo, lít, lon, rổ…, tùy theo mặt hàng và thỏa thuận hai bên. Cuộc giao thương diễn ra nhanh chóng và không đi vào tiểu tiết như ở đất liền.

Đặc biệt, đến với chợ nổi Cái Răng cũng là cơ hội để du khách thưởng thức nhiều món ăn dân dã miền Tây ngon và lạ miệng: bánh canh ngọt, bánh xèo quê, hủ tiếu vườn…và cả cà phê sữa đá. Ẩm thực miền Tây không chỉ thể hiện qua từng món ăn, cách chế biến món ăn mà còn qua sự hiếu khách, cái cách “xởi lởi” mời khách. Chỉ cần giơ tay ra dấu, lập tức sẽ có một chiếc ghe với đầy những món ngon ghé lại, với cô bán hàng xinh xắn trong bộ áo bà ba đon đả chào mời. Chắc chắn cảm giác bưng bát bún riêu ăn sáng trên sông nước dập dềnh, giữa những tiếng tiếng tành tạch của ghe xuồng đang rẽ sóng, tiếng mặc cả, tiếng mời chào, í ới gọi nhau hối hả,… sẽ là một cảm giác và kỉ niệm mà chắc chắn du khách không thể tìm thấy ở nơi nào khác.

Hãy lắng nghe tiếng ngân nga những bản Đờn ca tài tử ngọt ngào đặc trưng nơi đây từ những chiếc ghe chuyên chờ nhạc công và những người nghệ sĩ. Giữa không gian sông nước, một điệu hò man mác ngân lên quyện vào âm thanh réo rắt của cây đàn cò: “Hoa mua ai bán mà mua; mẹ không ngã giá cho vừa lòng con…”

Ngoài thưởng thức những món ăn, những điệu nhạc trên ghe của họ, du khách chắc chắn sẽ cũng ấn tượng với một nụ cười hiền hậu của bà bán riêu, với đôi tay thoăn thoắt múc bát bún, miệng tươi cười kể chuyện, kể về cách người miền Tây nấu ăn, kể về những năm tháng cuộc đời sống lênh đênh, gắn bó với chiếc ghe con nước.

Ở Cần Thơ ngoài chợ nổi Cái Răng, người ta còn biết đến chợ nổi Phong Điền. Nếu như chợ nổi Cái Răng buôn bán mặt hàng nông sản là chủ yếu thì chợ nổi Phong Điền có sản phẩm phong phú và đa dạng hơn như xuồng, ghe, lá lợp nhà, dao, cuốc, rựa, chài, lưới,… Chợ nằm ngay ngã ba sông, nơi sông Cần Thơ phân lưu khỏi sông Hậu, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 17 km về phía Đông Nam. Chợ nổi này thường nhóm vào khoảng 4 giờ sáng đến tầm 8 giờ sáng là hết.

Chợ nổi Cái Răng Cần Thơ qua ngày tháng vẫn giữ một nhịp sống hối hả rất riêng của mình. Dù nhịp sống có hối hả thế nào, cũng vẫn còn nguyên ở đấy cái chân chất bình dị của người miền Tây không hề mai một.

“Cần Thơ gạo trắng nước trong;
Ai đi đến đó thì không muốn về”

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

This content is also available in: English