Một Nét Văn Hóa Đẹp Ngày Xuân

Bài học về ngày Tết và những giá trị quý báu

“Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy” là câu thành ngữ bao đời nay vẫn gắn liền với đời sống văn hóa của người Việt. Nó không chỉ đơn thuần là một bài học gợi nhớ về truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, mà còn là một phong tục đẹp ngày Tết cần được lưu truyền và giữ gìn.

Lớn lên từ chiếc nôi đưa và tiếng hát ru ngọt ngào của bà của mẹ, khi trưởng thành, văng vẳng trong tâm thức người Việt vẫn là câu hát: “Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” và “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”. Cứ tự nhiên như nhịp thở, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” dần thấm vào trong máu thịt người Việt, trở thành một nét đẹp văn hóa của dân tộc ngàn năm văn hiến. Và rồi, mỗi dịp không khí xuân về rộn ràng, ai ai cũng nhớ đến câu “Mồng Một Tết cha, Mồng Hai Tết mẹ, Mồng Ba Tết thầy”.

Tự ngàn đời xưa đến thời nay, Tết Nguyên Đán vẫn luôn được coi là ngày Tết chính, ngày lễ quan trọng nhất trong cả năm của người Việt. Dịp lễ này không chỉ là khoảng thời gian mà mọi người nghỉ ngơi sau một năm chăm chỉ làm việc, mà còn là lúc mà mọi thành viên trong gia đình có dịp được quây quần bên nhau để đón chờ một năm mới với nhiều niềm vui mới. Đây cũng là thời gian để mọi người thể hiện tình cảm và sự quan tâm của mình đối với người thân, thầy cô, bè bạn. Điều này đã đi sâu và tiềm thức của bao người, từ bao đời nay, lâu đến mức chẳng ai nhớ được chính xác tự bao giờ mà dân gian có câu nói “mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy”. Trong 3 ngày tết đầu năm, đây dường như là một lịch trình mà ai cũng sẽ làm, rồi sau đó mới dành thời gian cho những dự định cá nhân.

Theo quan niệm được cha ông để lại, chữ “cha” trong câu nói trên không chỉ đơn thuần chỉ người đã sinh thành và nuôi dưỡng chúng ta, mà còn có nghĩa đại diện cho “họ hàng bên nhà nội”. Câu “mùng 1 Tết cha” có nghĩa là thời gian ngày mùng 1 là lúc mà con cái, vợ chồng, anh em, con cháu, đều sẽ tề tựu về bên nhà nội để thắp hương cho tổ tiên ông bà và chúc tết bố mẹ, bày tỏ tấm lòng thành kính và tôn trọng. Sang đến ngày mùng 2, các gia đình sẽ “Tết mẹ”, có nghĩa là sẽ về với nhà ngoại để thăm hỏi và chúc tết nhà ngoại. Đặc biệt, với những người phụ nữ lấy chồng xa nhà, không có điều kiện và thời gian để về thăm nhà, đây là thời gian tuyệt vời để về với gia đình, hàn huyên và thăm hỏi bố mẹ, anh em ruột thịt,… Vào ngày mùng 1 và mùng 2 này, thông thường những người lớn tuổi trong nhà như ông bà, bố mẹ sẽ ở nhà và đợi con cháu về tề tựu đông đủ. Con cháu thường sẽ xếp hàng, từ lớn đến nhỏ, lần lượt chúc tết ông bà và sau đó ông bà, bố mẹ sẽ là người “mừng tuổi” với hi vọng đem đến cho con cháu chút lộc may mắn đầu năm. Thông thường những người lớn tuổi sẽ mừng tuổi cho con trẻ trong nhà, nhưng ngày nay, con cháu cũng có nhiều người “mừng tuổi” ngược lại cha mẹ, với hi vọng cha mẹ năm mới thêm tuổi mới nhưng vẫn luôn mạnh khỏe, bình an. Sau những nghi thức vừa trang trọng vừa đầm ấm trên, cả gia đình sẽ cùng nhau chuẩn bị và bày mâm bát ăn cỗ, vừa ăn vừa trò chuyện.  Mâm cỗ ngày Tết thường rất thịnh soạn, với đủ các món ăn truyền thống của người Viêt như: bánh chưng, gà luộc, nem rán, …

Vào ngày mùng 3 Tết, người Việt, đặc biệt là những người trẻ thường gọi nhau đi chúc Tết thầy cô giáo, những người đã dạy dỗ họ trong suốt quãng đời học sinh. Ngày “Tết thầy” này theo quan niệm thời xưa cũng giống như một ngày 20 – 11 bây giờ, bởi thời đó, ngày nhà giáo chưa chính thức ra đời. Cha mẹ có thể là người có công sinh thành và nuôi lớn, nhưng người đã dành tâm huyết để dạy dỗ và định hướng cho cuộc đời mỗi người thì lại là người thầy. Thời xưa, cho dù có làm quan đến chức tể tướng thì ngày Tết, người làm trò vẫn luôn dành thời gian đến thăm thầy cùng với các đồng môn, không hề phân biệt cao thấp, thể hiện tinh thần tôn sư trọng đạo, “nhất tự vi sư, bán tự vi sư” của người Việt. Đây không chỉ là dịp để họ thăm hỏi, bày tỏ lòng biết ơn với những người có công dạy dỗ mình, mà còn là thời điểm để người ta tụ họp với bạn bè cũ, hàn huyên chuyện cũ, chúc nhau những điều may mắn dịp năm mới.

Câu nói “mùng một Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy” không chỉ đơn thuần là một lịch trình nhắc nhở mọi người những công việc cần làm trong 3 ngày Tết đầu năm mà nó còn là truyền thống tốt đẹp của dân tộc được giữ gìn đến tận bây giờ. Đó là truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, dạy chúng ta phải biết ơn và luôn ghi nhớ công lao của những người quan trọng nhất đối với cuộc đời của mỗi con người: cha, mẹ và thầy cô – những người không chỉ sinh thành, nuôi dưỡng mà còn đem đến cho chúng ta một cuộc sống đủ đầy cả về vật chất và tinh thần, dạy dỗ chúng ta trở thành những người tốt, có ích cho đất nước. Và truyền thống ấy đang ngày một được tiếp nối, để rồi hơn cả một truyền thống, nó đã trở thành nếp sống, thành máu thịt của người Việt, để cho dù có nhớ câu thành ngữ này hay không, người Việt vẫn luôn sống theo những giá trị tốt đẹp được cổ nhân gửi gắm.

Đạo hiếu, đạo thầy – trò, mà cao hơn là truyền thống của dân tộc, chính là gốc gác làm nên một người con Việt Nam chân chính. Dù rằng ngày nay, phong tục ngày Tết có nhiều thay đổi, hiện đại hơn, thì xét cho cùng Tết vẫn chỉ trọn vẹn khi những người con xa quê được về nhà, đoàn viên cùng gia đình và quây quần bên mâm cơm Tết.

“Dù ai buôn bán nơi đâu
Nhớ đến ngày Tết rủ nhau mà về.”

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

Giá nhà mới ở Canada tăng với tốc độ nhanh nhất trong ba thập kỷ

Những ngôi nhà mới xây ở Canada đang tăng giá nhanh hơn bất kỳ thời điểm nào trong hơn ba thập kỷ.

Phong Cách Nhà Á Đông Tinh Tế

OKET là một thương hiệu luôn theo đuổi những ý tưởng thiết kế nội thất táo bạo và những bài viết mang...

Gìn Giữ Văn Hoá Việt Thông Qua Hương Vị Đậm Đà Của Tô Phở Tại Hải Ngoại

Trong hơn 20 năm, Tuấn Võ đến quán ăn của mình lúc 8 giờ sáng để chuẩn bị mọi thứ sẵn...

Các Loại Dụng Cụ Hỗ Trợ Việc Chăm Sóc Da

Ngày nay, ta có thể dễ dàng tìm thấy các thiết bị hiện đại trong cuộc sống hằng ngày. Những sản...

Ẩm Thực Tây Nguyên – Hương Vị Núi Rừng

Việt Nam từ lâu đã rất nổi tiếng bởi nét ẩm thực đa dạng và độc đáo. Từng vùng đất sẽ...

Bún Chả Nướng Kẹp Tre

NGUYÊN LIỆU 300g thịt ba chỉ - ba dọi (thái lát mỏng)300g nạc vai...

Bạn Mang Trong Mình Kiểu Kiêu Ngạo Nào?

Tiến sĩ Nelson Cowan hiện đang giữ vị trí Giám tuyển Giáo sư Khoa học Tâm lý...

This content is also available in: English