Khi đam mê nghệ thuật và văn học trở thành một hoạt động xã hội

Những ấn phẩm này khuyến khích nhiều tiếng nói đa dạng hơn

Vào năm 2020, khi thế giới bị cuốn vào cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu, vụ cảnh sát sát hại George Floyd và phong trào Black Lives Matter diễn ra sau đó đã đưa sự chú ý của chúng ta quay về sự bất công chủng tộc và những biểu hiện của nó trong xã hội.

Giữa đỉnh cao của những sự kiện xã hội này, tạp chí Ricepaper tại Canada đã đặt tên cho Lễ hội văn học LiterASIAN năm 2020 của mình là “Không Còn Im Lặng Nữa”, làm nổi bật các vấn đề chống phân biệt chủng tộc. Vào thời điểm mà các nhóm dân tộc thiểu số báo cáo hành vi quấy rối vì chủng tộc thường xuyên hơn, điều này là một lời cảnh tỉnh và “nguồn cảm hứng cho những người gốc Á để họ không im lặng trước bạo lực mà sẽ làm mọi thứ để chống lại nó,” anh Allan Cho, biên tập viên điều hành của tạp chí cho biết.

Năm ngoái, Ricepaper đã kỷ niệm 25 năm thành lập, chứng minh mình là tạp chí lâu đời nhất thuộc loại hình này ở Canada. Nhiệm vụ của tạp chí là hỗ trợ các tác giả gốc Á, giới thiệu tác phẩm của họ và xây dựng một không gian an toàn cho các tác giả thành danh hướng dẫn những tác giả mới nổi.

Trong suốt 25 năm qua, tạp chí có sự góp mặt của nhiều tên tuổi nổi tiếng, bao gồm tiểu thuyết gia tiên phong Wayson Choy và nhà thơ nổi tiếng Joy Kogawa, đồng thời nuôi dưỡng các nghệ sĩ của riêng mình. Người được đề cử Giải Man Booker và người đoạt Giải Scotiabank Giller, Madeleine Thien là một trong những biên tập viên cũ của tạp chí.

Belief is Ricepaper’s latest anthology featuring short stories, poetry, and nonfiction by writers of Asian descent across the world. Book cover design by Katya Roxas.

Anh Cho cho biết: “Trong những ngày đầu tiên,  tạp chí đã phải tìm kiếm rất lâu mới có các tác phẩm gửi đến, vì rất ít người Canada gốc Á được xuất bản hoặc học tại các trường viết văn sáng tạo. Ricepaper lúc đó là sân khấu văn học duy nhất cho nhiều thế hệ nhà văn.”

Trong khi Canada tự hào về tính đa văn hóa và sự đa dạng chủng tộc, các số liệu thống kê trong ngành xuất bản cho thấy còn nhiều việc cần phải làm hơn. Theo Khảo sát Đa dạng trong ngành Xuất bản Sách mới nhất của Canada vào năm 2018, 78% lãnh đạo cấp cao là người da trắng, còn nhóm người da đen và Đông Á ở xa phía sau với 2% mỗi nhóm. Đây là những người gác cổng quyết định bản thảo nào sẽ nhìn thấy ánh sáng mặt trời và bản thảo nào bị loại bỏ.

Cho đến nay anh Cho đã gắn bó với Ricepaper hơn một thập kỷ. Trong suốt thời kỳ đó, anh đã chứng kiến những thăng trầm của lĩnh vực xuất bản. Thời kỳ hoàng kim của báo in đã qua, và nhiều ấn phẩm đóng cửa. Tuy nhiên, Ricepaper vẫn trụ lại. Tạp chí này đã ngừng phát hành bản in sau 20 năm với tuyển tập AlliterAsian: Ricepaper trong 20 năm và chuyển sang hình thức trực tuyến, một sự thay đổi mà anh Cho nói là “giải phóng”.

Anh giải thích: “Không có sự căng thẳng về thời hạn để dựng bố cục, in ấn và phân phối, chúng tôi tập trung vào việc cung cấp những bài viết hay và thu hút khán giả.”

Một dấu hiệu đáng khích lệ khác mà anh Cho đã thấy trong năm năm qua là sự nở rộ của các ấn phẩm có chủ đề châu Á. Được thành lập bởi thế hệ trẻ lớn lên giữa các nền văn hóa, những tạp chí này (thường là kỹ thuật số) cũng đóng vai trò như một cộng đồng để họ chia sẻ kinh nghiệm và kết nối với cội nguồn. Vào năm 2019, Harriet Kim và Mirae Lee đã tạo ra choa magazine để giới thiệu “những sắc thái phức tạp trong trải nghiệm của phụ nữ Hàn Quốc”. Tạp chí Sticky Rice có trụ sở tại Montreal đã tròn 1 năm tuổi vào tháng 9 sau hai số báo được viết bởi các nhà văn và nghệ sĩ gốc Á trên khắp Canada.

Trong Lễ hội Văn học LiterASIAN năm 2021, Ricepaper đã mời cô Justine Abigail Yu và mẹ cô là bà Joycelyn Yu tham gia hội thảo để thảo luận về hành trình xây dựng Living Hyphen – một tạp chí và cộng đồng ghi lại trải nghiệm của những người Canada nhiều nguồn gốc.

Mệt mỏi khi nghe về việc các nhà văn da màu khác bị liệt vào khuôn mẫu văn hóa hoặc bản thảo của họ bị từ chối vì câu chuyện của họ không mang đủ tính Canada hoặc không đủ tính “sắc tộc”, Justine Abigail Yu – một tác giả người Canada gốc Philippines – đã quyết định bắt đầu một cái gì đó của riêng mình. Living Hyphen đã bán hết 1.250 bản in đầu tiên có tên Entrance & Exits trong hai đợt in vào năm ngoái. Ấn bản thứ hai là Resistance Across Generations được phát hành vào tháng 7 và bán được khoảng 500 bản trong vòng một tháng.

Với sự giúp đỡ của mẹ và giám đốc sáng tạo Josh Layton, cô Justine Abigail Yu đã xây dựng một nền tảng vững chắc cho Living Hyphen, từ đó các nội dung đa phương tiện khác được phát triển. Động thái này không chỉ quan trọng đối với sự tồn tại của bất kỳ ấn phẩm nào mà còn để tiếp cận độc giả chính trong độ tuổi 20-35.

Bên cạnh các buổi workshop do Yu giảng dạy, Living Hyphen còn có một podcast, vừa kết thúc mùa đầu tiên với chủ đề “Kẹt ở nhà”. Vào tháng 8, một số câu chuyện từ số đầu tiên của tạp chí đã được chuyển thể thành một vở kịch có tên nowhen tại công viên High Park – một trải nghiệm nhập vai hướng dẫn khán giả từ bảy điểm vào và hội tụ tại giảng đường để xem biểu diễn trực tiếp. Đáng chú ý, cả nhà sản xuất podcast Trisha Gregorio và đạo diễn vở kịch Alison Wong đều là độc giả của tạp chí này.

“Tôi nghĩ đó là thành tựu lớn nhất của chúng tôi,” cô Yu nói, “Chúng tôi có thể tiếp cận mọi người và kết nối với những người muốn thổi luồng sinh khí mới vào câu chuyện của chúng tôi và cảm thấy được tiếp sức để biến tạp chí này, câu chuyện này và cộng đồng thành một thứ gì đó của riêng họ. ”

Hiện cô đang làm việc với tổ chức phi lợi nhuận Department of Imaginary Affairs cho dự án The Stories of Us, một dự án dạy tiếng Anh cho những người mới đến thông qua các câu chuyện ở ngôi thứ nhất. Trong mỗi cuốn sách, câu chuyện của một người nhập cư mới được in bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ và được dịch sang các cấp độ hiểu tiếng Anh khác nhau theo Tiêu chuẩn điểm chuẩn ngôn ngữ của Canada.

Sự ủng hộ không ngừn của Yu đối với những người Canada nhiều nguồn gốc là một trong những nguồn cảm hứng cho hai người bạn và sinh viên đại học Anne Claire Baguio và Kathleen Zaragosa bắt đầu dự án của riêng họ. Từ cuộc trò chuyện vào mùa hè năm ngoái, bộ đôi nhận thấy thiếu không gian cho những người trẻ Canada gốc Philippines kết nối bên ngoài gia đình, bạn bè hoặc nhà thờ. “Sau đó, chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi nên tự xây dựng nó,” Baguio chia sẻ.

Vì vậy, tổ chức Sliced Mango Collective đã ra đời. Ý nghĩa tên của tổ chức có nhiều tầng: Xoài là một loại trái cây được yêu thích ở Philippines và nó được cắt lát để đại diện cho các nền văn hóa khác nhau ở quần đảo này. Ngoài ra, cắt trái cây là một cách để nhiều bậc cha mẹ châu Á thể hiện tình yêu thương và là một hành động quan tâm, mang tính biểu tượng.

Cột mốc quan trọng đầu tiên của Sliced Mango Collective là chiến dịch #Sliceofsupport, chiến dịch chống lại sự thuần hóa không gian văn hóa trong khu phố Joyce-Collingwood ở Vancouver. Nhóm hiện đang làm việc để phát hành tạp chí đầu tiên của mình cho công chúng, phiên bản kỹ thuật số và in. What’s Your Slice? là một tuyển tập thơ, tiểu luận cá nhân và hình ảnh của 11 nghệ sĩ và nhà văn trong cộng đồng.

Baguio giải thích: “Sẽ rất phù hợp khi chủ đề của tạp chí đầu tiên của chúng tôi phản ánh nguồn gốc của chúng tôi và cách mà chúng giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về danh tính và tương lai của mình.”

Nhờ sự tiên phong của Ricepaper, Living Hyphen và vô số ấn phẩm nhỏ lẻ đã đến và đi, phương tiện truyền thông mà các thành viên của Sliced Mango Collective và những người thuộc thế hệ Z khác có sự đại diện từ nhiều người da màu hơn. Thế hệ này cũng đã lớn lên và chứng kiến sức mạnh của chủ nghĩa tích cực và cách nó xúc tác những thay đổi xã hội.

Trong khi ngày càng có nhiều nhà văn Canada gốc Á được công nhận trong thế giới văn học chính thống, anh Cho tin rằng Ricepaper vẫn sẽ tồn tại. “Tôi muốn tiếp tục đổi mới và dùng công nghệ như một công cụ để nâng cao nhận thức về nạn chống phân biệt chủng tộc châu Á,” anh nói. Tương tự như vậy, Living Hyphen của cô Yu vẫn tiếp đón nhiều khả năng khác nhau, cho dù chúng xuất hiện dưới hình thức tạp chí in, chương trình truyền hình, podcast hay kịch. “Chúng tôi sẽ tiếp tục tiến về phía trước miễn là chúng tôi tìm thấy những cơ hội mới để kể những câu chuyện của mình,” cô Yu nói.

This post is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page - https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin's website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan