Học Hỏi Hay Chiếm Dụng?

Pizza phở, pizza burger, pizza cà ri chuối, ramen burger, burrito phở, burrito bò Bulgogi…  đây là những sự kết hợp kỳ quái không chỉ khiến thực khách bất ngờ mà còn tạo nên những cuộc khẩu chiến về chiếm dụng văn hóa trong ẩm thực trên các trang mạng xã hội.

Người Ý đã từng khóc thét lên khi món pizza nổi tiếng của họ trở thành pizza Hawaii lại có thêm dứa, hay người Thụy Điển thêm chuối và bột cà ri vào món bánh pizza. Bây giờ, đến lượt mình, phần đông người Việt Nam khi nhìn thấy món pizza Phở đều có phản ứng hoài nghi, thậm chí là kịch liệt phản đối.

Tôn trọng sự khác biệt văn hóa

Trong bài đăng “Pho Pizza Exists?!” trên trang Facebook BuzzFeed Food, giới thiệu món Pizza Phở tại một nhà hàng ở Australia, đã có hàng chục ngàn lượt bình luận mà đa phần là chỉ trích.

Những ý kiến phản đối cho rằng Phở, món ăn truyền thống của Việt Nam, sẽ không còn gọi là Phở nếu thiếu đi phần nước dùng đậm đà được hầm nhiều giờ đồng hồ từ xương bò. Món pizza phô mai được bỏ thêm vào topping gồm thịt bò, giá, hành, rau thơm, hoàn toàn không phản ánh được những giá trị đặc trưng của một tô phở thơm nóng. Đối với nhiều người, cách kết hợp này là khiên cưỡng và đang phá hủy những nét văn hóa tinh túy trong ẩm thực của cả hai món pizza và phở.

Trong ẩm thực, tôn trọng sự khác biệt văn hóa càng được đề cao. Mỗi món ăn đặc trưng của một quốc gia đều mang trong mình một câu chuyện, phản ánh đời sống tinh thần, văn hóa của quốc gia ấy. Mặt khác, khi vượt ra ngoài biên giới, món ăn đó còn trở thành phương tiện, hình ảnh đại diện, giúp giới thiệu văn hóa của một quốc gia đến với bạn bè quốc tế. Vay mượn những nét văn hóa độc đáo của một dân tộc khác để tìm cảm hứng sáng tạo ra cái mới là điều có thể chấp nhận, nhưng việc chưa tìm hiểu kỹ càng nét văn hóa ấy mà ứng dụng bừa bãi vào cái mới sẽ thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với nét văn hóa đó.

Nên xem những pha trộn ẩm thực này là chiếm dụng văn hóa hay học hỏi văn hóa?

Tuy nhiên, một câu hỏi khác được đặt ra là: Liệu những hành động bị coi là chiếm dụng văn hóa này, có để lại tác động xấu cho xã hội nơi sở hữu nét văn hóa đó, hay đang góp phần tạo nên làn gió mới? Có ý kiến cho rằng, trong thế giới phẳng ngày nay, nên coi đây là học hỏi văn hóa, vì nền văn hóa đó nổi tiếng nên mới thu hút được sự chú ý và bắt chước theo.

Trở lại với câu chuyện pizza Hawaii có dứa, hay pizza cà ri chuối ở Thụy Điển. Thực tế thì món pizza Hawaii với sự kết hợp giữa dứa và phô mai giờ đã là một trong những loại pizza được ưa chuộng tại nhiều quốc gia, mặc dù ban đầu đối với người Ý, việc thêm dứa vào bánh pizza có lẽ là ý tưởng kỳ dị nhất trên đời. Còn tại Thụy Điển, món pizza cà ri chuối vẫn được thực khách đón nhận dù sự kết hợp giữa pizza, cà ri và chuối, nghe có vẻ khá “lạc quẻ” đối với một số người.

Tại Việt Nam, bánh mì baguette của Pháp, hay bánh mì Tây khi du nhập vào nước này chỉ được ăn kèm với paté và thịt nguội. Nhưng với những cải biến theo thời gian của người địa phương, món bánh mì phương Tây đã được phát triển vô cùng đa dạng với nhiều loại nhân như bánh mì xíu mại, bánh mì chả cá, bánh mì heo quay, bánh mì gà, bánh mì thịt nướng, bánh mì chà bông,…Cho đến ngày nay, những món bánh mì cải biến này đã trở thành món ăn phổ biến và được ưa chuộng không chỉ đối với người Việt Nam, mà còn với cả các du khách quốc tế. Cùng với Phở, bánh mì Việt Nam đã nằm trong danh sách các món ăn phải nếm thử đối với những du khách đến thăm Việt Nam.

Một ví dụ khác là món khoai tây chiên được cải biến thành poutine, nay được coi là một trong những món ăn đặc trưng của người Canada. Món poutine được cho là đã ra đời năm 1957 khi một tài xế xe tải ở Warwick, bang Quebec muốn thêm mấy viên phô mai vào suất khoai tây chiên của mình. Món poutine truyền thống, vốn chỉ gồm khoai tây chiên dùng kèm sốt gravy và phô mai viên, ngày nay cũng được phát triển đa dạng hơn với nhiều món ăn kèm như thịt bò, thịt heo xông khói, nấm. Những cải biến này là để thích nghi với sự phát triển đa dạng của các sắc dân và cộng đồng văn hóa ở Canada.

Và như vậy, liệu các trường hợp này có được coi là những ví dụ thành công của việc chiếm dụng văn hóa trong ẩm thực? Thực tế mà nói, những ý tưởng mới lần đầu được giới thiệu luôn phải đối mặt với cả hai luồng ý kiến: tán thưởng hoặc bị chỉ trích. Những “giao thoa” và “kết hợp” văn hóa trong ẩm thực được đón nhận hay không có lẽ còn tùy thuộc vào khẩu vị mỗi người, và thời gian sẽ cho biết liệu cái mới có được chấp nhận.

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

Manitoba trả 2.000 đô la cho người dân quay trở lại làm việc và ngừng nhận trợ cấp COVID-19 của liên bang

Ngày 23/6, chính phủ Manitoba thông báo sẽ trả cho người dân tới 2.000 đô la nếu họ quay trở lại làm...

USDA khuyến cáo: Không nên rửa thịt gia cầm sống.

Theo nghiên cứu mới của Cơ quan Kiểm tra và An toàn Thực phẩm thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA FSIS),...

Món Ăn Việt Nghe Tên “Hết Hồn” Nhưng Khi Ăn “Hết Mình” Là Vì…

Ẩm thực Việt Nam đa dạng từ món ăn đến cả tên gọi. Nếu tìm hiểu kỹ bạn sẽ thấy cách...

Proverb Of The Month – Sức Khỏe Là Vàng.

Ở phương Đông và nhất là những nước Đông Nam Á, thời điểm năm cũ qua đi và một năm mới...

Thủ tướng Justin Trudeau tuyên bố sẽ làm xét nghiệm kháng thể coronavirus khi nó được sẵn sàng

Trong bài phát biểu cả nước hôm nay, Thủ tướng Justin Trudeau công bố một số cập nhật liên quan đến COVID-19....

Cuộc đời của nhà văn người Canada đầu tiên đoạt giải Nobel văn học Alic Munro

“Con người nhỏ, tâm hồn lớn”- Đó là những gì người ta dành những lời có cánh cho Alice Munro - một nữ nhà...

Chợ Gạo – Không gian âm nhạc đầy cảm xúc

Thả hồn vào không gian nghe nhạc sống động Sự phát triển của các nền tảng âm nhạc...

This content is also available in: English