Giám đốc điều hành COVAX Aurélia Nguyễn: Ưu tiên quyền tiếp cận công bằng đối với vắc xin COVID-19

Giải quyết các thách thức trong điều phối vắc xin và chuẩn bị cho đợt dịch tiếp theo.

Không lấy làm ngạc nhiên khi ‘vax’ trở thành từ của năm 2021 do Oxford Languages bình chọn khi mà tất cả mọi người đều tập trung mối quan tâm đến tiêm chủng trong năm vừa qua. Dù đã có những bước tiến dài trong chiến dịch tiêm chủng ở các nước phát triển thì nhiều nơi trên thế giới vẫn chưa thể tiếp cận tới các liều thuốc cứu sinh này. Vậy làm thế nào để chúng ta đẩy nhanh quá trình sản xuất vắc xin cũng như đảm bảo chúng tới tay những người cần nhất, bất kể hoàn cảnh địa vị? Đây chính là những câu hỏi mà bà Aurélia Nguyễn đang tìm cách giải đáp với tư cách là giám đốc điều hành COVAX, một cơ sở sáng kiến ​​toàn cầu được dẫn dắt bởi đối tác y tế là Liên minh Vaccine Toàn cầu (Gavi), Liên minh Đổi mới Sẵn sàng vì Dịch bệnh (CEPI), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và UNICEF.

Trước khi được bổ nhiệm tại COVAX, bà Nguyễn đã có thời gian giữ chức vụ Giám đốc điều hành của Gavi về Vắc xin & Bền vững, nơi mà bà phát triển các chương trình tiêm chủng bền vững và ổn định về mặt tài chính cho các quốc gia có thu nhập thấp. Bà còn là một kế toán được chứng nhận và có bằng Thạc sĩ về Chính sách Y tế, Lập kế hoạch & Tài chính của Trường Vệ sinh & Y học Nhiệt đới London và Trường Kinh tế London. Bà được vinh danh trong danh sách TIME100 Next của tạp chí TIME với tư cách là một trong “100 nhân vật đang định hình tương lai cho lĩnh vực của họ và thế hệ lãnh đạo tiếp theo”.

Là một người sinh ra tại Pháp có cha là người Việt Nam, nữ giám đốc 44 tuổi này đã sống và làm việc tại nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Mỹ và Anh. Hiện tại, bà đang làm việc tại Thụy Sĩ, nơi mà Gavi đặt trụ sở chính.

Trong một cuộc phỏng vấn qua email với Culture Magazin vào tháng 10, bà Nguyễn đã có dịp chia sẻ về công việc của mình tại COVAX cũng như động lực đã khiến bà theo đuổi con đường sự nghiệp này.

Xin bà hãy chia sẻ một chút cảm nghĩ của mình khi được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành COVAX vào tháng 10 năm ngoái.

Tôi thấy trách nhiệm của mình là một ân huệ to lớn, và mỗi ngày đều cảm thấy bản thân mình thật nhỏ bé khi được làm việc chung với một đội ngũ giỏi giang, luôn cùng chung chí hướng là mang tới sự tiếp cận công bằng và toàn cầu đối với vắc xin COVID-19. Đúng là công việc nào cũng có những thách thức khi chúng tôi phải làm việc với tốc độ rất nhanh, đồng thời cũng phải duy trì liên lạc chặt chẽ với các quốc gia và đối tác để đảm bảo đáp ứng được nhu cầu của họ. Có rất nhiều đêm chúng tôi thức khuya mày mò, cố gắng tìm ra cách làm thế nào có thể biến tầm nhìn của mình thành hiện thực nhưng sau cùng, tôi vẫn một lòng hướng về mục đích ban đầu và được truyền cảm hứng bởi công việc này. Tất cả chúng tôi đều ý thức sâu sắc về thực tế rằng chúng ta chỉ an toàn nếu mọi người đều an toàn và đó là động lực then chốt nhất.

Bà có nhận xét gì về sự tiến bộ của COVAX trong vài tháng qua?

COVAX là hoạt động phân phối vắc xin lớn nhất và phức tạp nhất trong lịch sử. Tính đến ngày hôm nay thì tổ chức đã cung cấp hơn 384 triệu liều vắc xin cho 144 quốc gia trên toàn thế giới. Qua đó chúng tôi đã chứng minh được rằng mô hình này có khả năng hoạt động trên tầm vĩ mô, tuy nhiên có một sự thật là nếu thế giới muốn kết thúc giai đoạn đỉnh điểm của đại dịch thì cần phải có thêm nhiều vắc xin hơn nữa. Để đạt được mục tiêu đó, chúng ta cần các chính phủ, doanh nghiệp và các cơ quan đa phương ưu tiên tiếp cận công bằng và giúp COVAX thực hiện mục tiêu kiểm soát đại dịch tại các nước.

Bằng cách nào mà COVAX có thể đảm bảo được việc vắc xin được phân phối công bằng? Những thách thức đặc biệt mà tổ chức phải đối mặt là gì?

COVAX đã phải hoạt động trong bối cảnh nguồn cung bị hạn chế nghiêm trọng vào năm 2021. Có một số lý do dẫn tới việc này, bao gồm cả việc thiếu liều vắc xin có sẵn vào thời điểm chúng tôi gây quỹ cũng như các hạn chế về việc xuất khẩu đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhà cung cấp vắc xin chính tại Ấn Độ của chúng tôi là Viện Huyết thanh Ấn Độ. Bên cạnh đó, quá trình chậm trễ trong việc đảm bảo đăng ký thuốc cho một số loại vắc xin mới đầy tiềm năng cũng là một lí do khác. Sản lượng toàn cầu hiện đã tăng lên đáng kể, cũng như đã có sẵn số lượng vắc xin an toàn và hiệu quả, vì vậy điều quan trọng bây giờ là làm sao cho COVAX có thể có đủ số liều thuốc như đã hứa.

Bà đã tìm về cội nguồn quê hương của mình như thế nào?

Cha tôi sinh ra và lớn lên tại Việt Nam với đầy ắp những kỷ niệm đẹp thời thơ ấu nên ông đã truyền lại nó cho tôi khi tôi lớn. Vào những năm tôi 20 tuổi, tôi có cơ hội đến thăm Việt Nam lần đầu tiên và tìm về những ký ức mà cha tôi đã trải qua thời bé cũng như gặp gỡ các thành viên trong gia đình và thăm mộ tổ tiên. Chính chuyến thăm tràn đầy cảm xúc đó là chiếc cầu nối mạnh mẽ giữa tâm hồn tôi với quê hương đất nước. Tất cả những gì mà cha và ông bà tôi kể lại dường như đều hiện lên một cách cực kỳ sống động ngay trước mắt – từ vẻ đẹp của cảnh quan đến thức ăn ngon, cho tới sự hào phóng đáng kinh ngạc, cũng như óc hài hước tuyệt vời của người dân nơi đây.

Ai là hình mẫu của bà khi bà còn trẻ và cả bây giờ?

Tiến sĩ Ngozi Okonjo-lweala, Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), luôn là một hình mẫu vô cùng truyền cảm hứng đối với tôi. Bà ấy không chỉ là người phụ nữ châu Phi đầu tiên đứng đầu WTO mà còn là người đã phá bỏ ranh giới và mở đường cho những phụ nữ khác lên nắm quyền lãnh đạo.

Bà làm thế nào để có thể cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình?

Đây là giai đoạn bận rộn nhất trong cuộc đời sự nghiệp của tôi nên cố gắng tìm kiếm sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình quả là một thách thức lớn. Không chỉ đối với tôi mà còn đối với tất cả mọi người đang làm việc tại COVAX ngay bây giờ đều như vậy. Nhưng may mắn là tôi không phải đi công tác nhiều nên vẫn có thể dành thời gian cho gia đình thường xuyên hơn vào những thời điểm quan trọng như là sau giờ học, trước khi đi ngủ và vào cuối tuần.

Có thời gian bà từng làm việc tại công ty dược phẩm toàn cầu GSK và còn làm nghiên cứu cho Tổ chức Y tế Thế giới.
Vậy, những kinh nghiệm trong cả lĩnh vực tư nhân và phi lợi nhuận đã giúp ích gì cho bà khi đảm đương vị trí hiện nay?

Tôi có cơ hội lãnh đạo phát triển các chính sách của GSK trong việc tiếp cận thuốc và vắc xin tại các nước đang phát triển. Bên cạnh đó tôi cũng đã thực hiện các nghiên cứu cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về các chính sách thuốc gốc. Với cả hai vai trò như vậy thực sự đã trang bị cho tôi vô số kinh nghiệm để có thể vận dụng khi dẫn dắt COVAX đảm bảo khả năng tiếp cận vắc xin COVID-19 trên toàn cầu.

Vậy điều gì đã thu hút bà đến với con đường học tập và nghiên cứu này?

Tôi đã cống hiến toàn bộ sự nghiệp của mình để tạo điều kiện tiếp cận công bằng đối với thuốc và vắc xin. Đó chính sao bắc đẩu của tôi. Nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ có được một vị trí như thế này hoặc được làm công việc mà mình đang làm. Cha mẹ tôi vốn làm việc trong một ngân hàng, nên trước đây tôi học về tài chính để cố gắng theo bước sự nghiệp của họ. Dù vậy, trong suốt những quãng ngày còn học đại học, tôi dường như bị cuốn hút bởi cách nền khoa học có thể tạo ra tác động to lớn như thế nào đến cuộc sống của con người, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, thông qua việc khám phá thuốc. Từ đó từng chút một, tôi trau dồi bản thân mình từ các kỹ năng kỹ thuật về tài chính, niềm đam mê đối với tác động của thuốc và vắc-xin cùng với niềm mong muốn giải quyết sự bất bình đẳng mà các nước nghèo phải đối mặt. Điều đó đã tạo cơ hội cho tôi được làm việc trong các dự án khi còn ở trong ngành dược dành cho các quốc gia đang phát triển, rồi lấy được bằng thạc sĩ và bây giờ là dành toàn tâm toàn lực cho công việc tiếp cận với thuốc và vắc xin này.

Đối với bà, “Bình thường mới” là gì?

Hiện tại tôi vẫn chưa rõ “bình thường mới” sẽ như thế nào. Có thể nói rằng, nếu không có COVAX thì hầu hết các quốc gia, từ giàu nhất đến nghèo nhất đều có rất ít hy vọng được tiếp cận nhanh chóng với các liều vắc-xin COVID-19 an toàn và hiệu quả như hiện nay. Nếu điều đó thực sự xảy ra và các ổ dịch tiếp tục lây lan thì mọi nơi trên thế giới – bao gồm cả những người sống ở các quốc gia giàu mạnh – sẽ không thể nào trở lại bình thường được. Đại dịch vẫn sẽ tiếp tục tác động đến nền kinh tế toàn cầu, thương mại, du lịch, lữ hành.

Tiếp cận công bằng và toàn cầu đối với vắc xin chính là cách duy nhất để giảm thiểu tác động từ đại dịch lên nền kinh tế cũng như sức khỏe cộng đồng của các cá nhân, cộng đồng và quốc gia. Trong bối cảnh của đợt đại dịch lớn nhất trong lịch sử này thì sự công bằng không chỉ là điều đúng đắn cần làm – nó chính là điều cần thiết phải làm. Bệnh truyền nhiễm thì không chừa một ai cho nên không ai an toàn cho đến khi tất cả mọi người đều an toàn.

Bài học rút ra được từ đại dịch COVID-19 là gì?
Liệu “Trong cái rủi vẫn có cái may” trong hoàn cảnh đại dịch này không?

Những gì chúng tôi tiếp thu được là thế giới cần chuẩn bị tốt hơn cho một cơn đại dịch sắp tới với hệ thống tài chính và R&D luôn sẵn sàng, cũng như các điều kiện rõ ràng để tiếp cận – thay vì phải giải quyết những vấn đề này khi khoa học còn đầy những ẩn số và diễn ra sự cạnh tranh gay gắt giữa các nguồn cung toàn cầu bị hạn chế. Tôi hy vọng rằng đại dịch có thể khiến các chính phủ, lĩnh vực tư nhân và công chúng hỗ trợ hết sức trong việc thiết lập các cơ chế và hệ thống để đảm bảo rằng thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo. Chúng ta cũng phải tận dụng cơ hội này để phòng ngự tốt hơn, để đến cuối cùng, hệ thống y tế của chúng ta sẽ vững vàng và kiên cường hơn.

Vậy COVAX đã chuẩn bị kế hoạch như thế nào cho giai đoạn tiếp theo của đại dịch?

Chúng tôi hy vọng sẽ có 1,4 tỷ liều thuốc để cung cấp vào cuối năm nay với mục tiêu chính là bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất ở tất cả các quốc gia. Tuy nhiên, mục tiêu cũng sẽ gặp rủi ro nếu lệnh cấm xuất khẩu không được dỡ bỏ cũng như các nhà sản xuất không đáp ứng đủ các số lượng thuốc theo như cam kết công khai của họ để hỗ trợ COVAX và thực hiện cách tiếp cận công bằng, thay vào đó lại tiếp tục cung cấp một phần nhỏ số lượng thuốc trên thế giới.

Quyên góp vắc xin là một chiếc cầu nối hữu ích và chúng tôi luôn biết ơn vì 600 triệu liều thuốc đã được thực hiện theo cam kết đó, nhưng chúng tôi vẫn cần nguồn cung này nhanh chóng tăng tốc để đáp ứng được bằng với số lượng thuốc mà chúng tôi đã mua trực tiếp.

Với tư cách cá nhân, chúng ta có thể làm gì để giúp thế giới vượt qua cuộc khủng hoảng toàn cầu này?

Chúng ta đều biết rằng vắc-xin tuy có thể cứu sống người bệnh nhưng các biện pháp khác ví dụ như giãn cách xã hội, tránh những khu vực đông người, đeo khẩu trang và rửa tay kỹ bằng nước rửa tay có cồn hoặc xà phòng và nước cũng là những khâu rất cần thiết để giúp hạn chế sự lây lan của loại vi-rút này. Nếu mỗi người đều có thể làm đầy đủ các bước như vậy thì chắc chắn chúng ta đã được trang bị vũ khí tốt nhất để đối phó với đại dịch.

This post is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page - https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin's website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan