“Đế Chế” Trà Sữa

Trà sữa là một thức uống quen thuộc với người trẻ. Dù ở Việt Nam hay Canada, chúng ta đều có thể bắt gặp hình ảnh khách hàng xếp hàng dài để chờ mua trà sữa. Dù là dưới tiết trời 40 độ C hừng hực tại Việt Nam hay lạnh cóng -10 độ C ở Canada, nhiều người vẫn vui vẻ nhâm nhi thức loại nước uống lạnh này. Liệu rằng đó chỉ là hình ảnh của một vài người “kỳ cục,” hay trà sữa thực sự đang ngồi trên ngai vàng của ngành ăn uống?

Nơi làn sóng bắt đầu

Đã từ lâu, Đài Loan là một trong những quốc gia sản xuất trà nổi tiếng trên thế giới. Và lẽ đương nhiên, chuyện đi thưởng trà cùng bạn bè của người Đài Loan cũng đơn giản và dễ hiểu như việc người Việt Nam chúng ta hẹn hò tại một cửa hàng cà phê nào đó.

Trà sữa vốn là một khái niệm quen thuộc trong văn hoá uống trà của người Đài Loan, ra đời vào những năm 1980. Cuộc cách mạng về văn hoá thưởng trà tại quốc đảo này nổ ra khi chủ cửa hàng Xuân Thuỷ Đường là Lưu Hán Giới đã nảy ra phương pháp sáng tạo, pha trà cùng sữa và đá, kết hợp cùng cách lắc của người Tây phương. Sau đó, thức uống này được cải tiến với việc thêm vào nhiều hương vị trái cây và những viên bột năng. Để rồi từ đó, thức uống trà sữa trân châu ngày nay chính thức ra đời. Sự sáng tạo này không chỉ làm nên thành công của cửa hàng Xuân Thủy Đường mà nó còn là điểm xuất phát của hành trình từ Đông sang Tây của loại thức uống này. Trà sữa ngày nay nổi lên như một hiện tượng và dường như đang trở thành một “thức uống toàn cầu,” được yêu thích ở nhiều nơi trên thế giới.

Trong tiếng Anh, trà sữa được định danh là “bubble tea” (trà bọt sữa) chính là nhờ vào những bọt bong bóng nổi lên bề mặt trong khi pha chế.

Trà sữa ở Việt Nam

Trà sữa du nhập vào Việt Nam khoảng 20 năm trước, khi mà Internet xuất hiện. Từ đó, vì nhu cầu được gặp gỡ, các hàng quán mọc lên nhanh như nấm. Đây là thời điểm mà trà sữa trân châu Đài Loan chinh phục nhiều tâm hồn ăn uống nhờ sự mới lạ và giả cả cũng hợp túi tiền.

Ban đầu, trà sữa tại Việt Nam chỉ xuất hiện tại các quán cóc tự phát, không có dấu hiệu nổi bật và được gọi tên chung là “trà sữa Đài Loan.” Giờ đây, nếu có dịp về Việt Nam thăm thú, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những thương hiệu trà sữa nhượng quyền nổi tiếng, như Gong Cha, R&B hay Koi Thé. Hình thức phục vụ của những quán trà sữa cũng trở nên đa dạng và “cao cấp” hơn, bởi giờ đây thực khách sẽ được nhâm nhi thức uống trong không gian đầy đủ tiện nghi như máy lạnh, nhạc và bàn ghế gỗ. Cũng chính vì vậy, các quán trà sữa càng được những bạn trẻ chọn làm nơi hẹn hò, gặp gỡ và trò chuyện cùng bạn bè mỗi khi có thời gian rảnh. Một số người lại chọn các điểm trà sữa có không gian tĩnh lặng hơn để học bài hoặc làm việc. Có lẽ sẽ không quá nếu nói trà sữa là một loại “cà phê không caffeine” ở Việt Nam thời nay.

Tuy nhiên, kèm theo sự “nâng cấp” trong dịch vụ và tiếng tăm của các thương hiệu mà, sữa ở Việt Nam ngày nay không còn “cốp mác” bình dân nữa. Một ly trà sữa tại Việt Nam ở các cửa hàng lớn, có thương hiệu, thường dao động từ khoảng 50,000 – 80,000 VND (khoảng C$3 đến C$4.5). Trong khi trước đó, mức giá trung bình tại các cửa hàng trà sữa ở năm 2000 là vào khoảng 20,000-30,000 VNĐ (khoảng C$1 đến C$2). Tuy giá thành vẫn rẻ hơn so với tại Canada, nhưng đây là một khoảng tiền không nhỏ cho một loại thức uống tại Việt Nam. Vì vậy, điều này đã gây ra nhiều tranh cãi liên quan đến việc giới trẻ Việt Nam tiêu xài hoang phí cho việc vui chơi, bao gồm cả trà sữa.

Trà sữa trân không không còn là thức uống của riêng người Châu Á

Không chỉ càn quét các quốc gia phương Đông, “đế chế” trà sữa trân châu bắt đầu mở rộng thị trường của mình khi có kế hoạch tấn công phương Tây. Đầu tiên, các cửa hàng trà sữa trân châu ở khu vực mục tiêu phục vụ cộng đồng người châu Á tại hải ngoại. Thế nhưng, nhờ sự yêu thích đặc biệt của người gốc Á và các du học sinh dành cho loại thức uống này mà văn hoá trà sữa đã khiến người phương Tây phải tò mò nếm thử. Một số thương hiệu trà sữa quen thuộc tại Canada bao gồm, Chatime, Coco Fresh tea & Juice hay gần đây nhất là The Alley và Tiger Sugar.

Trà sữa phổ biến đến mức, vào tháng 4/2016, chính cả bà Hillary Clinton cũng lần đầu tiên thử món thức uống này tại quán Kung Fu Tea, trung tâm Flushing, Queens để tiếp cận những người Mỹ gốc Á cho cuộc tranh cử của mình. Trà sữa không chỉ là một thức uống đơn thuần mà nó còn góp phần phản ánh sự phổ biến của người gốc Á Đông tại trời Tây.

Vì sao trà sữa lại thành công đến vậy?

Lý giải về việc tại sao trà sữa lại được yêu thích và ưa chuộng, trả lời phỏng vấn của Line Today, Krishnendu Ray – một giáo sư ẩm thực tại Đại học University đã có vài kết luận như sau. Trước hết, trà sữa nổi danh trên thế giới là vì cảm giác quen thuộc mà thức uống này mang lại. Trà, sữa, đá là những nguyên liệu quen thuộc tưởng chừng như chẳng thế kết hợp với nhau nhưng lại mang đến một hương vị vừa lạ vừa ngon cho tất cả người thưởng thức. Tiếp theo, giá thành của trà sữa không quá đắt so với các loại thức uống khác, và hầu hết ai cũng có thể thử qua ít nhất một lần. Cuối cùng, lạ mắt, giá cả phải chăng cũng chẳng bằng “đúng thời điểm”. Trà sữa đã xuất hiện đúng lúc, vào thời điểm giới trẻ bắt đầu có nhu cầu nhiều hơn và thưởng thức nhiều hơn.

Thương hiệu thôi là chưa đủ

Tuy được yêu thích cuồng nhiệt ở cả Việt Nam lẫn Canada, tuy nhiên, không phải trà sữa lúc nào nào cũng thành công.

Chính vì được yêu thích mạnh mẽ như vậy, tại Việt Nam, các quán trà sữa mọc lên như nấm và đánh dấu sự cạnh tranh khốc liệt của các thương hiệu nước ngoài. Nhìn chung, có khoảng hơn 100 thương hiệu trà sữa đang có mặt tại đây (theo thống kê của Lozi năm 2016).

Tuy nhiên, thương hiệu nổi tiếng thôi là chưa đủ. Một ví dụ chính là sự rút lui ra khỏi thị trường trà sữa Việt Nam của ông lớn Ten Ren’s. Vào tháng 8/2019, sau gần hai năm hoạt động tại thị trường Việt Nam, Ten Ren’s, một thương hiệu thành công tại Mỹ và Canada và cũng chính là một trong những niềm tự hào của Đài Loan, đã chính thức tuyên bố rút khỏi Việt Nam vì doanh thu không đạt được như kỳ vọng. Ở Canada, Ten Ren’s thường chỉ là một tiệm trà sữa thường được đặt ở các khu ăn uống tại trung tâm mua sắm, những vẫn có được thành công nhất định. Khi về Việt Nam, để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, những cửa hàng của Ten Ren’s được xây dựng rất khang trang, rộng rãi và đẹp mắt. Tuy nhiên dường như sự cố gắng này là chưa đủ để có thể giúp thương hiệu vượt lên trên các nhãn hàng khác và để khẳng định vị thế của mình trong cuộc đua khốc liệt mang tên “trà sữa.” Trong khi đó, Chatime, ông lớn của cơn sốt trà sữa tại Canada với hơn 38 cửa hàng chỉ tính ở khu vực Great Toronto Area (GTA) có vẻ cũng khá “ảm đạm” tại thị trường Việt Nam. Vì vậy, dù cho việc trà sữa được yêu thích và trở thành một nét văn hóa đặc trưng của người châu Á, việc nghiên cứu thị trường cần được chú trọng, nhất là khi cạnh tranh nổ ra khốc liệt ở cả Việt Nam và Canada.

This content is also available in: English

Discover

Bài Liên Quan

COVID-19 tấn công tim mạch như thế nào?

JAMA Cardiology là tuần san sức khỏe chuyên về các chủ đề tim mạch, được thành lập vào năm...

Các doanh nghiệp bán lẻ truyền thống nỗ lực cạnh tranh với các nhà bán lẻ trực tuyến

Sự trỗi dậy của thương mại điện tử và thành công của các nhà bán lẻ trực tuyến như Amazon đem...

Đám cưới Á-Âu

Những năm trở lại đây, các đám cưới diễn ra bởi cô dâu chú rể người Việt hoặc gốc Việt đều...

Kẹo Điều Giòn

Andrea Nguyen đã từ bỏ sự nghiệp ngân hàng của mình và giờ đây cô ấy đang...

Cảm Hứng Lớn Bắt Nguồn Từ Trái Tim Nhỏ Bé

Xuân - Hành trình thiện lương của một bác sĩ người Pháp gốc Việt Xuân là tên của...

Bí Quyết Thành Công từ “Cá Mập Bà Ngoại”

Là Shark nữ duy nhất của chương trình Shark Tank Việt Nam mùa thứ ba, Madam Đỗ Liên được biết đến...

Halloween Đã Trở Thành Một Truyền Thống Như Thế Nào?

Hàng năm, vào ngày 31 tháng 10, các nước phương Tây lại tổ chức một sự kiện lớn là Halloween. Trong...

This content is also available in: English