Cách Người Việt Tại Canada Quay về Cội Nguồn Mỗi khi Đón Tết

Tết, hay Tết Nguyên đán, là một dịp lễ lớn của người Việt Nam. Có thể nói, Tết là dịp người Việt ăn mừng Lễ Tạ ơn, Lễ Phục sinh, Lễ Giáng sinh và Ngày đầu năm cùng một lúc. Trong khi trọng tâm của Tết là kỳ nghỉ lễ toàn quốc kéo dài bốn ngày, mọi người đã bắt đầu chuẩn bị đón Tết từ sớm, thậm chí là sớm hơn hai tháng, và không khí lễ lộc sẽ còn vương lại suốt 15 ngày sau kì nghỉ. Đối với người Việt hải ngoại ở Canada, Tết là sợi dây bền chắt gắn kết họ với cội nguồn.

Kim Oanh Lâm, người điều hành kênh YouTube ẩm thực Kim Oanh Canada cho biết: “Chị đã ở Canada được 15 năm và chưa bao giờ bỏ lỡ một cái Tết nào.” Hiện chị đang sinh sống tại Cambridge, Ontario.

Như cách chị luôn giữ gìn truyền thống Việt Nam, cứ đến ngày 23 tháng Chạp âm lịch, chị bắt đầu sửa soạn đưa ông Táo về trời để báo cáo việc trong nhà với Ngọc Hoàng, đấng toàn năng cai quản vũ trụ. Theo dân gian, đưa ông Táo về trời bài bản sẽ mang lại cho gia đình những điều may mắn và hứa hẹn một năm thuận buồm xuôi gió.

Vào những ngày sau đó, chị trữ đồ ăn và nấu một mâm cỗ thịnh soạn bao gồm các món ăn chủ yếu của ngày Tết, chẳng hạn như thịt kho hột vịt (thịt ba chỉ và trứng kho với nước dừa) và canh khổ qua hầm. Đây là những món cả nhà cùng ăn và cũng được dùng để đãi khách trong ba ngày đầu năm mới, khi người ta hạn chế nấu ăn. Quan trọng hơn, những món này còn được dâng cúng lên bàn thờ gia tiên.

This image has an empty alt attribute; its file name is 0209-1-1024x678.jpg
Thịt kho hột vịt. Ảnh: Kim Oanh Lâm

“Những mâm cơm và mâm cỗ quả bày biện lên trên bàn thờ gia tiên trong 3 ngày Tết thể hiện lòng tri ân, uống nước nhớ nguồn của con cháu đối với tổ tiên, đối với những người quá cố, những người sinh trưởng ra mình,” Trụ trì Thích Tâm Hòa, của Trung tâm Văn hóa Phật giáo Việt Nam – Pháp Vân tại tỉnh Ontario (hay chùa Pháp Vân) cho biết. Thầy Trụ trì lưu ý đây là một nghi lễ rất quan trọng, là nhịp cầu nối giữa hai miền sống chết.

“Mình cảm nhận được ông bà mình đã về, đã có mặt, đã cùng sum họp, cùng chung vui với con cháu trong ba ngày xuân.”

Khi nấu ăn và trang trí nhà cửa, chị Kim Oanh cũng chia sẻ ý nghĩa của ngày lễ với hai con 10 tuổi và 14 tuổi chưa từng đón Tết ở Việt Nam. Chị giải thích: “Chị kể cho mấy đứa nhỏ nghe về hoa mai vàng, hoa đào và ý nghĩa của mâm ngũ quả. “Tết là phiên bản Việt của ‘Happy New Year’, nhưng lễ Tết của người Việt mình kéo dài tới ba ngày chứ không chỉ một.”

This image has an empty alt attribute; its file name is 0209-2-950x1024.jpg
Một góc nhà Chị Kim Oanh trong Tết. Ảnh: Kim Oanh Lam

Ở miền Nam, chưng hoa mai vàng làm sáng bừng không khí Tết trong nhà, còn ở miền Bắc, nhà nhà thường chưng hoa đào. Dù màu sắc khác nhau, cả hai loại hoa đều tượng trưng cho sự đổi mới và thịnh vượng. Chúng đều đâm chồi từ thân cây trông cằn cỗi và thiếu sức sống quanh năm rồi kết nụ trổ hoa vào đúng dịp Tết.

Đi chọn cây mai là hoạt động gắn kết tình cảm của hai bố con Huy Trần. Anh Huy đến Canada khi mới 17 tuổi để học đại học và hiện anh đang làm việc về mảng marketing cho một tập đoàn nhà hàng ở Toronto.

“Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày 27 tháng Chạp, nhà mình lại mang về nhà một cây mai vàng để cả nhà cùng trang trí. Mình nhìn rễ với cành mà lựa cây. (Nếu cây được uốn thành hình cụ thể), cây sẽ mang lại sự trường thọ và tài lộc.”

Long Nguyễn, một trưởng phòng công ngệ thông tin ở Milton, Ontario, thì được mẹ dạy rằng Tết mang lại hy vọng về một năm mới tốt đẹp hơn sắp đến. Sinh ra và lớn lên ở Canada, anh Long chỉ biết Tết sắp đến khi mẹ nói vậy. Đó là khi gia đình anh bắt đầu dọn dẹp nhà cửa.

Theo lời mẹ anh Long thì, “Mình phải bắt đầu năm mới sau khi dọn rửa sạch sẽ và rũ sạch chuyện cũ, năm cũ đi. Trong ngày đầu năm, mình phải đảm bảo nhà cửa sạch sẽ.”

Anh Long rất thích “mâm cơm ấm lòng” mà mẹ nấu cho cả nhà trong dịp Tết. Một trong những món yêu thích của anh là bánh tét, một loại bánh làm từ nếp hình trụ với nhân thịt lợn và đậu xanh. Thông thường, nhà anh Long mời bạn bè đến hát karaoke, nhưng vì đại dịch, hoạt động này bị hủy bỏ.

Gia đình, bè bạn quay quần bên mâm cỗ là những điều quan trọng nhất khi đón Tết của nhà Tracy Dương.  Chị nói, “cả nhà mình chỉ gặp nhau, trò chuyện và ăn chơi xả láng.”

Trong hộ gia đình người Việt gốc Hoa của chị ở Vancouver, Tết có nghĩa là nhận tiền lì xì (tiền mừng tuổi mới trong phong bao đỏ), xem múa lân ở khu phố Tàu, chơi mạt chược và bầu cua (giống trò Bingo). Trong bếp, lúc nào cũng có bánh bao và mì sợi dài để cầu sống thọ, có cả nồi thịt kho nấu bằng Coca-cola hoặc soda dừa Coco Rico liu riu suốt Tết.

“Cha mẹ mình đều đến Canada khi còn trẻ, vì vậy gia đình mình không có bất kỳ truyền thống cố định, điển hình nào,” chị cười nói. “Nhà mình kiểu cứ làm theo rồi chế cái này cái kia thêm vào.”

Chị Tracy được kết nối với văn hóa Việt Nam và Tết thông qua ẩm thực. Mục tiêu của cả nhà chị trong Tết là tự nấu càng nhiều món càng tốt, bao gồm các món tráng miệng như chè đậu trắng và rau câu lá dứa.

Một hoạt động phổ biến khác trong dịp Tết là viếng đền, chùa, thậm chí người không theo đạo cũng tham gia hoạt động tín ngưỡng này. Thời COVID chưa ập đến, Chùa Pháp Vân ở Mississauga đón khoảng 5.000 người đi lễ chùa ngày mùng 1 để cầu an và hái lộc, tức là họ xin chùa mang về một quả quýt hay một mảnh giấy đỏ có in lời Phật dạy.

Được thành lập vào năm 2001, chùa Pháp Vân từ đó đã trở thành cái tên được người người truyền miệng. Trụ trì Thích Tâm Hòa, đã nhận được Huy chương Kim khánh bội tinh Kim cương năm 2013 vì những đóng góp cho cộng đồng và nỗ lực bảo tồn di sản Việt Nam. Cách đây vài năm, ông đã giúp dựng phiên bản Chùa Một Cột tại Hội chợ Tết hàng năm do Hội Người Việt tại Toronto tổ chức, để mọi người có thể tìm hiểu về văn hóa và lịch sử của đất nước.

Đối với Heidi Đào, những sự kiện như thế này mang lại niềm vui lớn. Chị nhớ mình đã nhớ nhà ra sao trong cái Tết đầu tiên ở New Brunswick nhưng cảm thấy dễ chịu hơn nhiều khi tham dự buổi tụ họp của cộng đồng người Việt tương đối nhỏ ở đó, nơi “đồ ăn, âm nhạc và các trò chơi gắn kết mọi người với nhau.” Hiện chị Heidi đón Tết ở Toronto cùng chồng và hai con gái.

Vào thời điểm viết bài, Ontario đã bước vào giai đoạn khẩn cấp thứ hai trong trận chiến với Covid-19. Hội chợ Tết hàng năm sẽ trở thành Hội chợ ảo, họp mặt gia đình sẽ có ít thành viên hơn hoặc thậm chí bị hủy bỏ.

Anh Huy, người đã không thể đón Tết cùng gia đình trong vài năm qua, đã thích nghi tốt với việc ăn Tết đơn giản như vậy. Để tận hưởng không khí lễ hội, anh luôn đảm bảo trong bếp có thịt kho và bánh chưng (bánh giống bánh tét nhưng có hình vuông).

“Mình là một người có tâm hồn ăn uống… vì vậy, mình sẽ chỉ tập trung vào đồ ăn Tết và gọi facetime với bố mẹ để chúc họ năm mới vui vẻ,” anh nói.

Không ăn Tết kéo dài cả tháng như Việt Nam, Tết ở nước ngoài khiêm tốn và ít khoa trương hơn. Trong khi một số truyền thống lễ nghi bị mất đi hoặc đơn giản hóa theo thời gian, những cái mới cũng đã xuất hiện. Buổi hát karaoke thường niên của nhà anh Long sẽ tiếp tục vào năm tới, khi gia đình của chị Tracy thực hiện một dự án nấu ăn khác. Một ngày nào đó các con của chị Kim Oanh sẽ trang trí nhà cửa bằng hoa mai vàng và tự kể cho con cháu của họ nghe những câu chuyện về mâm ngũ quả.

Quy cho cùng, tinh thần của ngày Tết luôn ở đó. Đó là sự biết ơn, hy vọng và tình đoàn kết. “Tết là khoảng thời gian dành riêng cho gia đình, họ hàng – là khi mọi khó khăn, lo lắng, bận rộn tạm thời được gác lại. Mình muốn các con hiểu cảm giác của đêm 30 tết cả gia đình quây quần, làm lễ thắp hương đón giao thừa, và cùng tận hưởng cảm giác đầm ấm bên người thân,” chị Heidi chia sẻ. “Đó là khoảnh khắc thiêng liêng không thể thay thế.”

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

This content is also available in: English