Cà Phê Bệt – Nét Đẹp Ẩm Thực Văn Hóa Việt

Khám phá văn hóa uống cà phê đặt trưng của người Sài Gòn.

Hầu như mỗi quốc gia đều có những thói quen mỗi buổi sáng khác nhau. Nhưng nhìn chung, nhâm nhi một tách cà phê là điều mà hầu hết các nước trên thế giới đều làm để chào đón ngày mới đầy cảm hứng. Vậy nên, cà phê đã trở thành một thức uống của toàn cầu. Thế nhưng, cũng chính nó làm nên sự khác biệt khi hình thành văn hóa cà phê của từng quốc gia. Sự khác biệt này không chỉ nằm ở khâu pha chế mà còn ở cả trong cách thưởng thức. 

Nếu người Mỹ ưa chuộng những ly cà phê mang đi, nếu người Ý thích ngồi trầm ngâm hàng giờ để nhấm nháp từng chút một vị đắng nơi đầu lưỡi của cà phê, nếu người Pháp thích vừa uống cà phê vừa ngắm nhìn dòng người lướt vội trên đường phố… thì người Việt lại chọn cho mình một cách thưởng thức riêng – ngồi bệt trên chiếc ghế đẩu, thong dong bên ly cà phê đá và tán gẫu với bạn bè. Rồi cứ thế, trải qua năm này tháng nọ, văn hóa cà phê bệt cũng từ đó mà hình thành.

Cà phê đá chiếm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng người Việt.

Từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, những hàng quán cà phê đã bắt đầu xuất hiện nhiều ở Việt Nam: quán xá trong nhà có, vỉa hè cũng có. Người ta tận dụng khoảng sân rộng trước nhà để bày bán hoặc đó cũng có thể là một chiếc xe đẩy nhỏ cùng vài ba cái ghế đẩu, thế là có thể bán cà phê. Từ sáng sớm đến khi trời tối mịt, hàng quán nước vẫn ở đó, người người vẫn ở đó. 

Mỗi nơi, mỗi thời có cách chế biến cà phê rất khác nhau. Tùy thuộc vào cách sao tẩm, pha trộn các loại hương liệu và quá trình rang xay mà sẽ cho ra hương vị riêng. Ngày xưa, cà phê khi rang còn cho thêm chút vị bắp, vài giọt nước mắm nhĩ cùng mấy mẩu bơ nhỏ để tạo vị thơm bùi. Ngày nay, một số người cho rằng cà phê sạch là phải giữ nguyên vị tự nhiên, không nên pha trộn thêm bất kỳ loại hương liệu nào khác. Không những vậy, cách pha cà phê cũng có sự khác biệt. Bây giờ, nhiều người ưa chuộng sử dụng phin, thế nhưng, cách pha bằng chiếc vợt như ngày xưa vẫn còn được một số nơi giữ gìn nguyên vẹn.

Bởi vì sở thích mỗi người khác nhau, nên cà phê cũng đa dạng đủ loại. Nếu người lớn tuổi thích cảm nhận cái đắng nguyên chất chảy chầm chậm trong cuống họng, trong khi đó vài người trẻ lại thích cho thêm chút dư vị ngọt ngào vào cà phê. Cũng bởi vì vậy mà cà phê cơ hồ lại có nhiều loại đến thế. Cà phê đen đá không đường. Cà phê đen đá có đường. Cà phê sữa đá. Bạc xỉu. Cà phê trứng. Cà phê sữa tươi. 

Văn hóa cà phê bệt xuất hiện nhiều ở miền Nam, đặc biệt là Sài Gòn. Cũng có thể ví von, cà phê chính là “hơi thở” của vùng đất này. Dù rằng mỗi người đều có riêng cho mình những thức uống yêu thích: đó có thể là trà sữa tuổi teen, hay dừa tắc giải nhiệt mùa hè, hoặc trà chanh “chém gió”. Thế nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng cà phê đá chiếm giữ một vị trí đặc biệt trong lòng người Việt. Bởi lẽ, nó không chỉ gắn liền với ký ức mỗi chúng ta mà còn cất giấu những giá trị sâu sắc khi gắn bó với người Việt suốt hơn 100 năm qua. Và nghiễm nhiên, chúng ta có thể tự hào xem đó là một “huyền thoại”. Người Việt thong dong nhâm nhi ly cà phê trước giờ làm, khi tan ca, lúc tán gẫu với bạn bè… vào bất cứ lúc nào dù ngày hay đêm. Ở Sài Gòn, cứ dạo quanh khu vực Nhà thờ Đức Bà, Hồ Con Rùa, Nhà hát Lớn hay đường Hàn Thuyên, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những góc cà phê bệt luôn đông đúc người bất kể là khoảng thời gian nào trong ngày. Một khi đã “bệt” thì mọi người đều bình đẳng như nhau và thoải mái chuyện trò, hát ca… chẳng có gì phải dè dặt, giấu giếm. Thật không ngoa khi nói rằng cà phê bệt khiến con người ta bộc lộ bản thân, sống hết mình – đây là điều không phải ở đâu cũng có thể làm được. Rồi cũng từ những chiếc ghế ngồi san sát nhau ấy, con người từ lạ bỗng trở nên thân quen và những câu chuyện đời, chuyện người cũng được nhân đôi.

Ai đó đã từng nói, cà phê không phải là hưởng cái thú thanh thản như trà, cũng không phải là sự mạnh mẽ, mãnh liệt như rượu. Cà phê chính là dấu gạch nối giữa hai thái cực: niềm vui và nỗi buồn. Ngoài kia, đường phố có đang hối hả ra sao, cuộc sống có đang tất bật dường nào, thế nhưng với ly cà phê đá, con người ta vẫn có thể cảm nhận được sự tĩnh lặng trong lòng.

Photo by Tri Nguyen – via Flickr

Mỗi người đều có một câu chuyện riêng với ly cà phê hè phố. 

Tôi thấy họ đang ngồi đánh cờ tướng, kể chuyện “ngày xửa ngày xưa” và phì phèo khói thuốc lào bên ly cà phê đen. Họ là những cụ ông lớn tuổi với mái tóc vượt thời gian.

Tôi thấy họ vừa nhấm nháp từng ngụm đắng của cà phê vừa chăm chú đọc báo buổi sáng. Họ là những người đàn ông trung niên với những vết chân chim khi nghĩ suy về cuộc sống mưu sinh.

Tôi thấy họ gọi cà phê sữa đá rồi quay quần cùng nhau kể chuyện thường nhật trong nhà ngoài ngõ. Họ là các cụ bà, các mẹ, các dì tảo tần chăm lo cuộc sống gia đình.

Tôi thấy họ cười đùa cùng nhau với những câu chuyện phiếm ở đất nước nọ, thành phố kia, ở công ty này và đang thưởng thức vị ngọt béo của ly bạc xỉu trên tay. Họ là lớp trẻ với những mộng mơ to lớn về tương lai.

Vậy đó, bên cạnh âm thanh náo nhiệt của xe cộ qua lại trên lòng đường chật chội, ly cà phê đá vẫn sẽ luôn nổi bật mỗi ngày cùng với tiếng cười giòn tan từ những câu chuyện phiếm của lớp trẻ hay cùng với tờ báo và điếu thuốc lá ấm nồng của lớp già…

This content is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan

Bài Học Từ Những Câu Chuyện

Vậy là năm 2020 đầy biến động vừa khép lại với còn đó những thử thách đang chờ chúng ta. Tết Âm...

Sài Gòn Về Đêm Có Gì: Hai Mảng Màu Của Xã Hội

Người ta thường bảo Sài Gòn đẹp nhất về đêm. Vậy, đã bao giờ bạn thắc mắc Sài Gòn có gì vào...

Xu Hướng Thời Trang 2021: Vượt Qua Mọi Giới Hạn

Trong năm 2020, chúng ta đã chứng kiến nhiều những mâu thuẫn liên tiếp trong xã hội loài người và sức...

Một Con Ngựa Đau Cả Tàu Bỏ Cỏ

Chứng kiến toàn nhân loại khổ sở vì dịch COVID-19, ai trong chúng ta cũng cảm thấy bất an, lo lắng. Không ít...

Nhà hàng tự chọn phong cách Á Đông nổi tiếng Hà Nội

Bên cạnh những nhà hàng buffet sang trọng, mang đậm phong cách phương Tây với mức giá hơi cao một chút,...

Ba Địa Điểm Chợ Nổi Miền Tây: Một Lần Đi, Vạn Lần Nhớ!

Đâu đó trên mảnh đất phù sa này, khi mặt trời chỉ vừa mở mắt, ánh ắng chưa kịp thành hình thì...

Bùng Nổ Ẩm Thực Tại Niagara

Lái xe dọc theo đường Hành lang Sông Niagara dài 56km , kéo dài từ Hồ Ontario đến Hồ Erie, tôi nhớ...

This content is also available in: English