Bí Ẩn Tháp Chàm Pô Sah Inư tại Bình Thuận

Tháp Pô Sah Inư hay còn gọi là Tháp Chăm Phố Hài là một nhóm di tích đền tháp Chăm còn sót lại của Vương quốc Chăm Pa xưa, được xem là kiệt tác của một nền văn hóa rực rỡ. Văn hóa Chăm pa đã và đang được bảo tồn và lưu giữ tại khu di tích đền tháp Chăm ở Bình Thuận.

Bình Thuận từ lâu đã được biết đến như vùng đất đa văn hóa, nổi bật là hai nền văn hóa Sa Huỳnh và Chăm Pa. Văn hóa Sa Huỳnh là một trong những nền văn hóa độc đáo, phát triển rực rỡ trên dải đất miền Trung, có niên đại cách đây khoảng 2.500 – 3.000 năm. Nó được xem là tiền thân của văn hóa Chăm Pa. Nền văn hóa Chăm Pa ở Bình Thuận hưng thịnh nhất vào khoảng thế kỷ thứ 9 thứ 10, được thể hiện qua những phong tục, sinh hoạt thường ngày, trang phục đặc biệt là chữ viết, nghề gốm và những kiến trúc ở quần thể tháp Chăm Pô Sah Inư. 

Nằm trên đồi Bà Nài, thuộc phường Phú Hải, cách trung tâm thành phố Phan Thiết 7km về phía Đông Bắc, tháp Chăm Pô Sah Inư được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ thứ 8 đầu thế kỷ thứ 9, để thờ thần Shiva – vị thần quyền năng của Ấn Độ giáo được người Ấn và người Chăm rất sùng bái và tôn kính.

Đến thế kỷ 15, quần thể tháp được xây dựng thêm một số ngôi đền nhỏ với kiến trúc đơn giản hơn để thờ công chúa Pô Sah Inư – con của vua Para Chanh. Công chúa Pô Sah Inư là người được người dân yêu quý bởi tài đức và những cống hiến cô đã làm cho họ. Theo nhiều người kể lại,  người đã dạy người dân thời đó cách trồng lúa nước, dệt thổ cẩm, chăn nuôi,… Cũng chính vì thế mà cái tên Pô Sah Inư của tháp đã ra đời. Vào năm 1992 – 1995, trong quá trình tu bổ và tôn tạo lại, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ngoài ba tháp chính, cụm tháp còn có một đền thờ lớn nhưng đã bị chôn vùi sâu dưới lòng đất từ hơn 300 năm.

Kiến trúc độc đáo của Tháp Chăm Pô Sah Inư Bình Thuận

Quần thể tháp Chăm được xây dựng theo phong cách kiến trúc Hòa Lai – kiểu kiến trúc thành công nhất, đẹp nhất của người Chăm Pa cổ đại. Đây được xem như một kiệt tác của dân tộc Chăm để lại cho nhân loại. Vào năm 1991, nơi này đã được Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Tháp Chăm Pô Sah Inư Bình Thuận gồm có 3 tòa tháp, được xây bằng những viên gạch Chăm nung đỏ, ghép chặt vào nhau mà không thấy một mạch vữa – một phong cách đặc trưng trong lối kiến trúc của người Chăm. Ngọn tháp lớn nhất hay tòa tháp chính nằm ở giữa cao mười lăm mét, với một cửa chính hướng về phía Đông là nơi trú ngụ của thần linh và ba cửa giả ở ba hướng còn lại. Tòa tháp này còn được thiết kế với ba tầng, mỗi tầng đều được trang trí bởi những bông hoa và các hình tượng kỳ lạ được chạm khắc dày đặc trên bề mặt gạch. Bên trong tháp thì được thờ bộ phận sinh thực khí Linga – Yoni bằng chất liệu đá xanh nguyên khối – linh vật linh thiêng nhất trong các đền thờ của người theo đạo Hindu giáo.

Po Sah Inu Cham towers complex.
Hình ảnh quần thể tháp Pô Sah Inư

Nằm ngay sát tháp chính là ngọn tháp thờ thần Lửa nên trông từ xa rất giống hình ảnh của căn bếp. Tháp có chiều cao bốn mét, đây là ngọn tháp có kích thước và kiến trúc trang trí đơn giản nhất trong quần thể tháp Pô Sah Inư. Xa xa về hướng bắc là ngọn tháp thờ Thần Bò Nandin – linh vật cưỡi của thần Shiva. Tháp cao khoảng 12m, có kiến trúc tương tự tháp chính nhưng được tinh giản chi tiết để tổng thể được hài hòa. 

Biểu tượng của tinh hoa văn hóa Chăm Pa

Vẻ đẹp uy nghiêm và cổ kính của tòa tháp sống mãi với thời gian.
Vẻ đẹp uy nghiêm và cổ kính của tòa tháp sống mãi với thời gian.

Có thể nói, sau biết bao biến cố, dẫu cho bao công trình đã bị phá hủy, vùi dập thì tháp Chăm Pô Sah Inư vẫn kiên cường đứng đó như là một minh chứng sắt đá cho sự tài tình trong kiến trúc xây dựng của người Chăm cổ.

Tháp Pô Sah Inư được xem là biểu tượng của dân tộc Chăm ở Bình Thuận, vào những mùa lễ hội lớn như: lễ hội Katê – diễn ra vào ngày 1 tháng 7 hàng năm theo lịch Chăm (tức tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch), lễ hội Rija Nưgar,  Poh Mbăng Yang (tương tự Tết Nguyên đán của người Việt) – tổ chức vào đầu tháng Giêng lịch Chăm, hay lễ cầu mưa, cầu an của người Chăm…Người Chăm ở Bình Thuận sẽ tổ chức những lễ cúng mừng mùa màng bội thu, cầu mong mưa thuận gió hòa, niềm hân hoan được thể hiện qua những điệu nhảy uyển chuyển của các cô gái Chăm, tiếng kèn trống nhộn nhịp làm say đắm những du khách khi tham gia lễ hội.

Nhiều thế kỷ đã trôi qua nhưng vẻ đẹp uy nghiêm, cổ kính của kiến trúc Tháp Chăm Pô Sah Inư  vẫn là tinh hóa văn hóa Chăm Pa và là niềm tự hào của dân tộc Chăm ở Bình Thuận.

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page - https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin's website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan