Bí Ẩn Chùa Bích Động

Tìm hiểu về ngôi cổ tự độc nhất vô nhị của đất Ninh Bình.

Vùng đất cố đô Hoa Lư chẳng những quyến rũ tâm hồn du khách bởi non nước hữu tình mà còn vì không gian tâm linh đầy uy nghiêm, thanh tịnh. Và sẽ thật thiếu sót nếu đến Ninh Bình mà quên ghé thăm Chùa Bích Động – một “cổ tự” giữa lòng di sản thế giới Tràng An. Chùa Bích Động được xây ở một vùng đất sơn thủy hữu tình với sắc xanh biếc bao quanh. Phong cảnh và địa thế của vùng non nước trùng điệp ấy đã làm say đắm biết bao du khách trong và ngoài nước.

Chùa Bích Động là một ngôi chùa cổ được xây dựng trên dãy núi đá Ngũ Nhạc Sơn, thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đây là một di tích lịch sử văn hóa thuộc Quần thể danh thắng Tràng An Tam Cốc – Bích Động đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và UNESCO công nhận là di sản thế giới. Ngôi chùa được xây dựng trong hang động – một kiểu xây phổ biến ở vùng đất Ninh Bình. Một số địa danh có lối kiến trúc tương tự gồm chùa Bái Đính, chùa Địch Lộng và chùa Cánh Diều. Với vẻ đẹp hoang sơ và kỳ vĩ của mình, Bích Động là một trong ba động đẹp nhất nước, được mệnh danh là Nam Thiên Đệ Nhị Động – tức động đẹp thứ nhì của trời Nam, xếp sau Hương Tích (Hà Nội).

Ít ai biết rằng, ngôi chùa này đầu tiên có tên là Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng – nghĩa là ngôi chùa bằng đá đẹp và trong trắng như ngọc ở chốn thâm sơn cùng cốc. Năm 1774, Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm (1767-1782) và tể tướng Nguyễn Nghiễm, thân phụ của đại thi hào Nguyễn Du, đã đặt tên cho ngôi chùa này là Bích Động (nghĩa là động xanh) trong một lần dẫn quân tuần hành ở biên giới trở về.  Chỉ qua cái tên, có lẽ du khách phần nào cũng liên tưởng được được vẻ đẹp nguyên sơ của công trình kiến trúc cổ với sắc xanh bao la của núi, của động, sông nước, cỏ cây.

Ngôi chùa có kiến trúc độc đáo 

Cũng như những ngôi chùa cổ khác, chùa Bích Động được xây dựng bằng gỗ lim với mái lợp ngói, đầu đao cong vút tựa hình lưỡi dao ở các góc. Có người nói phần góc mái giống như cái đuôi con chim phượng, uốn lượn uyển chuyển. Cũng có người ví von mái chùa tựa chiếc thuyền rồng ngoạn mục lướt trên sóng nước.

Mái ngói cong giống đuôi chim phượng của chùa Bích Động

Thế nhưng điểm độc đáo nhất của Chùa Bích Động là lối xây dựng theo kiểu chữ “三” hán tự (nghĩa là “Tam”). Có ba tòa không liền nhau, tam cấp dọc theo sườn núi, dựa vào thế núi từ thấp lên cao. Núi, động và chùa giao hòa cùng nhau, bổ sung cho nhau để tạo nên một cảnh trí thiên nhiên hùng tráng. 

Chùa Hạ

Nằm dưới chân núi chính là chùa Hạ. Chùa có năm gian với kiến trúc chùa theo kiểu chữ Đinh (丁).  Các cột đá ở chùa hạ đều bằng đá liền một khối, không chắp nối, cao hơn bốn mét thể hiện sự kỳ công cùng sự tài hoa của những nghệ nhân. Chùa Hạ là nơi thờ Phật, trong chùa có các bệ từ trên cao xuống thấp, đặt các tượng phật và các đồ thờ như đỉnh hương, cây đèn… Từ hiên chùa bước qua bậc cửa gỗ sẽ đến tiền đường, nơi có treo bức đại tự bằng chữ Hán. 

Cổng trung tâm của Chùa Hạ

Chùa Trung

Từ chùa Hạ men theo 90 bậc đá bên sườn núi sẽ đến chùa Trung. Các vách đá ở đây hõm vào, trông giống như miệng một con rồng đang há hết cỡ với hàm trên là những tảng đá đua ra như mái hiên nhà, hàm dưới sàn phẳng tạo nên bức thành của chùa. Trong cổ họng của con rồng đá ấy là ngôi Chùa Trung với  mái bán ra phía ngoài, một nửa chùa gắn vào hang động, một nửa lộ thiên. Cũng giống như chùa Hạ, chùa Trung cũng là nơi để thờ Phật.

Bên cạnh chùa là một miếu nhỏ, từ đây có một con đường nhỏ bên cạnh vách núi phẳng dẫn vào Động Tối. Đây được xem là điểm đến hấp dẫn nhất trong cuộc hành trình khám phá chùa Bích Động. Trong Động Tối còn có chiếc chuông cổ từ năm 1707, nhiều du khách đến đây để đánh chuông cầu nguyện cho điều tốt lành.

Chùa Trung với kiến trúc độc đáo

Chùa Thượng

Nối chùa Trung là chùa Thượng là một chiếc cầu nhỏ mang tên cầu Giải Oan. Theo thuyết nhà phật, bước qua cầu này sẽ quên đi hết những điều ưu phiền. 

Nằm ở vị trí cao nhất, Chùa Thượng là nơi thờ phật bà Quan Âm. Ngoài ra, hai bên chùa còn có hai miếu thờ Sơn Thần và Thổ Địa. Chùa Thượng quay ra hướng đông, phía tây áp sát vào vách núi, lấy núi làm tường, hai hồi nam bắc đều xây bằng đá thước.

Chùa Thượng – Ngôi chùa nhỏ nép mình bên núi đá

Đứng ở sân chùa, du khách có thể thấy được 5 ngọn núi đứng độc lập chầu về núi Bích Động, trông giống như 5 cánh hoa sen.  Cạnh chùa có một bể nước gọi là bể nước Cam Lồ – nơi tương truyền có loại cây Kim Sơn Cúc – loại thuốc quý có thể làm sáng mắt.

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page – https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin’s website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan