Bạn Có Biết Hết Những Loại Dừa Nổi Tiếng Ở Bến Tre?

Dừa - đặc sản Bến Tre - đã vươn tầm thế giới từ nhiều năm nay.

Có thể nói, dừa là một trong những loài cây được trồng nhiều nhất ở Việt Nam. Chúng xuất hiện nhiều ở vùng ngoại ô, nông thôn hay ở ven biển mà không ai rõ từ bao giờ. Càng ngày loài cây này càng chứng minh được tầm quan trọng của mình. Dừa có nhiều công dụng cho con người: nước dừa dùng làm nước uống giải nhiệt, kho thịt; nước cốt dừa dùng để nấu chè; dầu dừa dùng để dưỡng tóc, dưỡng da; gỗ thân dừa, gáo dừa, cọng bông dừa dùng làm để thủ công mỹ nghệ; cọng lá dừa dùng để đan giỏ; xơ dừa dùng để làm thảm. Dừa còn mang lại giá trị kinh tế cao khi vươn tầm thế giới từ nhiều năm nay, trở thành một trong những mặt hàng xuất khẩu trọng điểm của đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và Việt Nam nói chung.

Hình 1 + 2: Cây dừa được trồng chủ yếu ở khu vực miền Tây Việt Nam. Photo: Wikipedia
Hình 1 + 2: Cây dừa được trồng chủ yếu ở khu vực miền Tây Việt Nam. Photo: Wikipedia

Dừa dễ sinh sống nên trồng được ở khắp mọi nơi tại Việt Nam, tuy nhiên khu vực tập trung nhiều nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là Bến Tre. Từ lâu đời, Bến Tre được mệnh danh là “xứ sở dừa” hay “thủ phủ dừa” với diện tích trồng hơn 72.000 ha cho tổng cộng hơn 30 loại dừa đa dạng trải dài khắp các huyện xã ở đây. Mỗi năm, Bến Tre có sản lượng dừa trên 612 triệu quả. Do đó, du khách nếu muốn tìm hiểu thêm về các loại dừa cũng như những làng nghề làm đồ thủ công mỹ nghệ từ dừa (làng nghề đan giỏ cọng dừa Hưng Phong, làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh, làng nghề tiểu thủ công nghệ Phước Long) thì địa điểm lý tưởng nhất để đến tham quan không gì khác hơn chính là Bến Tre. 

Những loại dừa phổ biến

Để nói về giống dừa thì Việt Nam có rất nhiều,  trên dưới 40 loại. Chúng được chia thành nhóm. Nếu dựa trên công dụng, ta có thể chia thành 2 nhóm là dừa uống nước và dừa lấy dầu. Còn nếu dựa trên đặc tính, ta có 3 nhóm là dừa lùn, dừa cao và dừa lai. 

Dưới đây là 10 giống dừa phổ biến nhất ở Việt Nam được Culture chia thành 2 nhóm dựa trên công dụng:

Nhóm giống dừa uống nước (thuộc giống dừa lùn)

Các loại dừa này nhìn chung đều cho trái sớm, năng suất cao. Một quày (buồng) có rất nhiều trái, nước có vị ngọt thanh, cơm màu trắng đục, có vị béo. Ngoài trừ dừa dứa có giá 25.000 – 35.000 VNĐ/quả, các giống dừa uống nước còn lại đều có giá thị trường dao động từ 10.000 – 22.000 VNĐ/quả.

Dừa Xiêm Xanh:

Dừa xiêm xanh. Photo: caygiong.com
Dừa xiêm xanh. Photo: caygiong.com

Là giống dừa phổ biến nhất ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, được trồng nhiều nhất ở Bến Tre; có nhu cầu tiêu thụ rộng rãi trên thị trường. Quả có dạng hình tròn, vỏ mỏng có màu xanh nhạt, dưới đáy có quầng xanh đậm. Dừa Xiêm Xanh cho trái rất sai, mỗi quầy thường có đến hơn 20 quả. Ước tính giống dừa này có trọng lượng trung bình từ 1,2 đến 1,5 kg/quả với thể tích nước tầm khoảng 250 đến 300ml/quả. Loài cây này cho năng suất khá cao, với con số từ 140 đến 150 quả/cây/năm.

Dừa Xiêm Lục:

Dừa xiêm lục. Photo: caygiong.com
Dừa xiêm lục. Photo: caygiong.com

Màu sắc, kích thước giống với dừa xiêm xanh, tuy nhiên quả có dạng hình quả lê, gáo dày nên rất thích hợp cho việc xuất khẩu vì có khả năng bảo quản được lâu và độ vỡ trái thấp khi sơ chế và vận chuyển đi xa. Trọng lượng trung bình của dừa xiêm lục rơi vào khoảng từ 1,2 đến 1,5 kg/quả, với thể tích nước của 1 quả từ 150 đến 300 ml. Dừa Xiêm Lục được người nông dân ưa chuộng vì khả năng cho trái sớm nhất trong các loại dừa; năng suất từ 120 đến 150 quả/cây/năm.

Dừa Xiêm Đỏ:

Dừa xiêm đỏ. Photo: aloduasap.com
Dừa xiêm đỏ. Photo: aloduasap.com

Là giống dừa phổ biến thứ nhì ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Quả có dạng giống quả lê, vỏ mỏng có màu nâu đỏ. Dừa Xiêm Đỏ cho quả quanh năm nhưng nhiều nhất từ tháng 10 đến tháng 12 dương lịch. Trọng lượng trung bình khoảng 0.9 – 1.2 kg/quả với thể tích nước của 1 quả tầm khoảng từ 250 đến 300 ml. Năng suất của giống dừa xiêm đỏ khá thấp, chỉ từ 80 đến 130 quả/cây/năm.

Dừa Xiêm Xanh Ruột Hồng:

Hình 6: Dừa xiêm xanh ruột hồng. Photo: TikTok
Hình 6: Dừa xiêm xanh ruột hồng. Photo: TikTok

Giống dừa này có màu xanh, vỏ mỏng và dạng bầu tròn như giống Dừa Xiêm Xanh, tuy nhiên phần vỏ dừa bên trong và một phần gáo dừa sẽ có màu hồng phấn. Đặc biệt, hoa và quả dừa non cũng có cuống màu hồng, thay vì màu trắng như các loại dừa khác. Trọng lượng trung bình của quả là từ 1,5 đến 1,8 kg, với thể tích nước là 300 – 400 ml/quả. Năng suất của giống dừa xiêm xanh ruột hồng trung bình từ 120 đến 150 quả/cây/năm.

Dừa Tam Quan:

Dừa tam quan. Photo: Tiki
Dừa tam quan. Photo: Tiki

Có vỏ mỏng và màu nâu sáng rất đẹp và sang trọng, tuy không cho năng suất cao nhưng giống dừa này vẫn mang lại giá trị kinh tế cao vì có hình dáng đẹp, màu sắc có ý nghĩa trong phong thủy, thờ cúng. Do vậy, dừa Tam Quan là loại dừa cúng rất được ưa chuộng vào dịp Tết với trọng lượng trung bình từ 1,5 đến 1,8 kg/quả và thể tích nước mỗi quả là 250 – 280 ml/. Giống dừa này cho năng suất từ 100 đến 150 quả/cây/năm.

Dừa Dứa:

Dừa dứa. Photo: Shopee
Dừa dứa. Photo: Shopee

Là loại dừa đặc biệt với hương thơm lá dứa tự nhiên, được du nhập từ Thái Lan. Dừa Dứa vốn được dùng để uống nước nhưng nhờ mùi thơm đặc trưng nên giá dừa dứa thường cao gấp đôi, gấp ba các giống dừa uống nước còn lại, tùy vào kích cỡ của quả (được chia làm 3 loại: quả nhỏ, quả trung bình, quả lớn). Ngoài lấy nước, cơm dừa dứa để khô còn có thể sử dụng để lấy dầu. Trọng lượng trung bình của dừa Dứa từ 1 đến 1,3 kg/quả với thể tích nước 1 quả từ 300 đến 450 ml. Giống dừa này cho năng suất rất cao với khoảng 200 quả/cây/năm.

Nhóm giống dừa lấy dầu (thuộc giống dừa cao):

Một số loại dừa có phần nước uống lợ, không ngon, tuy nhiên bù lại, chúng có phần cơm dừa mềm, béo, sệt và có mùi thơm đặc trưng nên được dùng làm dầu dừa. Ngoài dừa sáp, các giống dừa lấy dầu khác có giá dao động từ 35.000 đến 60.000 VNĐ/quả.

Dừa Ta:

Dừa ta. Photo: Thế giới cây giống
Dừa ta. Photo: Thế giới cây giống

Là giống dừa lấy dầu phổ biến nhất nhì ở Việt Nam với 2 loại: dừa Ta Xanh và dừa Ta Vàng. Dừa Ta có trái to, đáy có 3 cạnh rõ, gáo to, xơ nhiều và cơm dừa dày. Thân cây cao, gốc to và tuổi thọ cao, phù hợp cho việc chế biến các sản phẩm có giá trị kinh tế cao như kẹo dừa, cơm dừa nạo sấy, sữa dừa, bột sữa dừa,…Trọng lượng trung bình của dừa ta khá lớn, rơi vào khoảng 1,6 đến 2 kg/quả. Tuy nhiên, năng suất của dừa Ta thấp, chỉ với 70 đến 80 quả/cây/năm.

Dừa Dâu:

Dừa dâu. Photo: aloduasap.com
Dừa dâu. Photo: aloduasap.com

Cùng với dừa Ta, dừa Dâu cũng là một loại dừa lấy dầu phổ biến với 2 loại: dừa Dâu Xanh và dừa Dâu Vàng. Dừa Dâu cho quả khá to, vỏ mỏng, dạng hình tròn, cơm dừa từ trung bình đến dày. Dừa Dâu sai trái hơn giống dừa Ta, tuy nhiên hàm lượng dầu có phần ít hơn dừa Ta một chút. Trọng lượng trung bình của dừa Dâu là từ 1,6 đến 1,8 kg/quả. Năng suất trồng tương đối thấp, rơi vào khoảng từ 80 đến 100 quả/cây/năm.

Dừa Sáp (còn được gọi là dừa đặc ruột hay dừa kem):

Hình 11: Dừa sáp. Photo: Dừa sáp Bảo Châu
Hình 11: Dừa sáp. Photo: Dừa sáp Bảo Châu

Là giống dừa đặc sản của huyện Cầu Kè (Trà Vinh) được rất nhiều người ưa chuộng và là một trong những loại dừa có giá cao nhất ở thời điểm hiện tại. Cụ thể, giá bán dừa sáp cao gấp 20 lần so với dừa xiêm lấy nước thông thường, dao động từ 200.000 đến 400.000 VNĐ/quả. Đặc điểm của giống dừa này là có phần cơm rất dày, mềm sền sệt và mùi thơm đặc trưng; nước ít hoặc không có nước. Trọng lượng trung bình của dừa sáp là từ 1,2 đến 1,5 kg/quả, với năng suất thấp, chỉ từ 40 đến 80 quả/cây/năm. Về hình thái, người ta không thể phân biệt được cây dừa sáp và cây dừa thường, cũng như quả dừa sáp và quả dừa thường, cho đến hiện nay chỉ phân biệt được khi trái đã bắt đầu khô và bằng phương pháp lắc trái.

Ngành xuất khẩu dừa ở Việt Nam

Dừa ngày xưa là cây nông nghiệp, ngày nay không những là cây công nghiệp cho ra lượng dầu rất lớn để cung ứng khắp các nước mà còn được các nhà đầu tư cho ra đời nhiều sản phẩm từ dừa như nước dừa tươi đóng lon, nước cốt dừa đóng lon, dầu dừa tinh luyện và dầu dừa nguyên chất, mặt nạ dừa dùng làm đẹp cho phụ nữ.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã xuất khẩu dừa sang gần 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Canada, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ, Canada, Hàn Quốc, Anh, Đức, Hà Lan, Thái Lan, Úc, với hơn 200 sản phẩm từ dừa. Các sản phẩm bao gồm: cơm dừa nạo sấy, sữa dừa, nước dừa đóng hộp, kẹo dừa, thạch dừa, than hoạt tính, chỉ xơ dừa, dầu dừa, mặt nạ dừa, nước cốt dừa đóng hộp. Trong đó, Bến Tre là tỉnh thành đi đầu trong ngành xuất khẩu dừa và các mặt hàng từ dừa ở Việt Nam.

Toàn tỉnh hiện có 525 doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực dừa, với tổng vốn khoảng 20.500 tỷ đồng. Nước dừa đóng hộp vẫn là một trong những mặt hàng đi đầu trong ngành xuất khẩu, bởi đây hiện đang là xu hướng nước giải khát của Việt Nam và thế giới.

Dừa Việt Nam lại sở hữu nhiều ưu thế hơn dừa ở các quốc gia trong khu vực. Cụ thể, tỉ lệ cơm dừa của VN chiếm 35% trong khi trung bình của thế giới là 30%, nước dừa chiếm 27% trong khi trung bình của thế giới là 22%. Do đó, có thể tự hào khi nói dừa Việt Nam đã, đang và sẽ là một mặt hàng xuất khẩu nổi bật trên thị trường thế giới.

This post is also available in: English

#seesomething, saysomething

Culture Magazin magazine always wants to listen and receive contributions from readers.
In case you submit articles about your ideas, interesting social events or hot news that you would like to share with us, email us at info@culturerus.com or inbox us at the FB page - https://www.facebook.com/culturemagazin.
Try our test reporter once. Quality articles will be selected and posted on Culturemagazin's website and official social networking sites!
#seesomething, saysomething

Discover

Bài Liên Quan